Buch 
Pomponii Melae De Orbis Sitv Libri Tres / / Accvratissime emendati, unà cu[m] Commentarijs Ioachimi Vadiani Heluetii castigatioribus, & multis in locis auctioribus factis ... Adiecta sunt praeterea loca aliquot ex Vadiani commentarijs summatim repetita, & obiter explicata: in quibus aestimandis .
Entstehung
JPEG-Download
 

10 AcHIHI VA DIANTgs frugiferum eſſe poterit, quàm in ocio, in uno loco, eoq; tam anguſto, ut nonniſi hominem cum depictæ terræ tabella capiat, eam ſequi cognoſcendi rationem.quæ minime uana cogitatione, addiſcentis animum, ceu liberum à corpore,& in aẽrem elatum per totam terræ, ut habitatur, utq; deſerta eſt, extantem planiciem circũt-ducat? An iure quiſpiam illum pertuſæ mentis, habetis animi, ſenſusq́; alieni eſſedicat, qui mundum ex anguſta locorum tabella, ut re ipſa ſitus eſt, cognoſcere nolit:Strabo certe libro primo non ſemel indicat, inciuiles illos eſſe,& ad publica muniaminus utiles, qui Gæographiæ partem non attigerunt. Ego non inciuiles ſolum, ſedinhumanos eſſe aſſero, qui eam artem negligunt, per quam omnibus alijs ingenuisdiſciplinis aliquid ornamenti accedit. Vlyſſem Homerũs in primo Odyſſeæ tanquãà magna ſapientiæ parte comendaturus, eum eſſe dicit, Qui mores hominum multorum uidit,& urbes. Nos quoq; uenerari,& cum admiratione quadam eos, qui inAlexadriam, in Aegyptum reliquam, in ludæam Palæſtinam, ubi Chriſti ſaluatorisſepulchrum eſt, aut in alia mediterranei maris litora profecti, cum reduces in patriãreuertuntur, ſuſpicere ſolemus. Quis non uidet quàm magnum, quàm decorum hodie in ipſa uulgi æſtimatione ſit, uidiſſe Hiſpanias, limina diui lacobi pulſaſſe: non religionis tantum gratia, quæ nunquam ſatis commendatur, ſed ob id quoq; quod longailli itinera emenſi externos populos,& tanquam alium ingreſſi mundum, aliosmortalium mores, aliam terram referunt: quin& torquibus ex auro inſignes eſſeſuo quodam iure ſolent, qui Syriam attigerunt,& è Palæſtina reduces ſunt, cum ta-men ea nauigatio longe minus quam putat uulgus, periculoſa ſit. Quo non torquedignus eſt, qui duce Gæographia terras non ingreditur ſolum, ſed ambit, omniaq́;ceuiSiceronis ille Africanus, deſuper circumuectus contuetur? Hic enim fructuseſt Gæographiæ, ut terræ totius ſicut inhabitatur, primum partes præcipuæ, mox inſignia ut ſita ſunt loca, maria, ſinus, amnes, montes, fontes, ſpecus, lacus, aliaq́; innumera, ex pictura ſcriptorum authoritati accedente,& locis quæ proſequitur reſpondente cognoſcantur. Quodq;; pulcherrimum eſt, ordine in omnibus ſeruato,& re-gionum initijs finibusq́; introſpectis. Addo, quod illa duce, quæ ſingulis terris ſecundum cardinum mundi diuerſitatem, circumcirca confinia ſiimt, illico& citra difficultatem cognoſcimus: ũut ſi quis obiter de Numidia quærat ubiilla ſit, quas e; terras proximas habeat, poſtquam id ſemel ex authoribus ad picturã adhibitis, didicero( adeomemoriam pictura ĩuuat) facile dixero eſſe Numidiam Alriceæ regionem, ob Maſſi-niſſam illum maximum& laborum tolerantiſſimum regem, marime celebrem: ha-bere uero ab occaſii Mauritaniam: ab ortu Africam, quæ minor cognominetur: àSeptentrione mare noſtrum: à meridie Atlantis iuga,& Getulos. Simile fieri& inalijs poteſt. Illud interim dixerim, nullam aut hiſtoriam aut fabulam recte ſine Gæo-graphiæ cognitiõe accipi poſſe. Addo& philoſophiã magna parte laborare, ſi Gæographiam neſcias. nam, ut Strabo libro primo ſeribit, philoſopho cũprimis illa quæde orbis ſitu eſt, tractatio ad manum eſſe debet. Dicerem& ſacerdotes noſtros&Theologos multaignorare in ſuis hiſtorijs, neglecta Gæographia: ſed uereor, nequæ ſtudio ueritatis dico, in malam illi partem accipiant. Verum, ut ſentio, dico: necdiſſidet à uerbis animus. Euangelij captus ſine Gæographiæ captu mãcus eſt: quodita accipias uelim, ut intelligas ne æternam quidem doctrinam ab his recte tradi poſ-ſe, qui regionum, marium, ac inſularum ignari ſunt. idq;, gratia exempli adductis locis aliquot, pro mea uirili oſtendam. De hiſtoria non eſt quod multa referam, cumrerum ſerie, ut dixi, poſtulante, nullus non locus, quo quicquam inſigniter geſtumeſt, per illam accuratiſſime reponatur. Cæterum utciq; illa ſuis in locis graphice ſcri-bantur, miſi ad picturam primum omnium, dehinc ad illuſtrium authiorum de ſitiö texcæ