Buch 
Pomponii Melae De Orbis Sitv Libri Tres / / Accvratissime emendati, unà cu[m] Commentarijs Ioachimi Vadiani Heluetii castigatioribus, & multis in locis auctioribus factis ... Adiecta sunt praeterea loca aliquot ex Vadiani commentarijs summatim repetita, & obiter explicata: in quibus aestimandis .
Entstehung
Seite
2
JPEG-Download
 

b Oo NPO NINE L ARNMVNDTIN PAR TES YAT VOR DIVIS10.vicquil id et. bene pomponius als negocij nioleſt iam ſubterfigiturus dixit, quicquid id eſt.Nam quid mundi, aut qualis eſſet, non una opinione à uctuſtis diſputatum eſt: idq; explica-re non eſt Gæographi magis, quam Phůloſophi, cui illa curæ eſſe debent. Ad Melæ modeſtiamN anxia illa deſerentis, hec pliniß ex lib. ſecundo uerba pulchre accedit. kuror eſt( inquit) proD fecto furor, egredi ex eo(orbem intelligen elementori) er tanquã interna eius cuncta plan

f N f i ſint nota, ita ſcrutari extera: qua-

C MNVNDI IN PART ESO VAT VOR ſi uero menſuram eius rei poßit age:2 DIVISIO. AJ. re, qui ſui a hominum9205. 1 1 uidere, quæ mundus ipſe non capiat,

N Nane igitur hoc quicqquid id eſt. eme. Vnunm kamẽ 95 cblbſepbe

cui mundi, cœliq́; nomen indidi princeps Ariſtoteles libro de cœsmus, unum eſt,& uno ambitu ſe, lo primo probat, cuius ſentẽtid hascũctaq; amplectitur. Partibus dif- les Thaletiq́ ſtudioſi ante aſſerne-

fert: unde ſol oritur oriens nuncu- Cant, cõtra Democritum, F picurumi& keorum diſcipulũ Metrodorũ, qui

1 Fe ortus 8 demergitur: innumerubiles in infinito mundos faoccidens, uel occaſus, qua decurrit meridies: ab ad ciebant, fnitus eſt, ex infnito tamenuerſa parte, ſeptẽtrio. Huius medio terra ſublimis, ob partium maguitidinem ſimlis: ex. 8 cum rerum omnium certus ſit, ſimilisincerto uidetur, ut Plin. indicat, Contra Seleucum, qui mundum infinibilem ße dixit, ut in Philoſophorum pla-citis Plutarchus ſeribit. b cui mũdi. in re ſimili ijſdem prop uerbis uus eſt Plinius. Mundumſinquit) e-hoc quod nomine alio cœlum appellari libuit, cuius circumflexu teguntur cuncta.&. Cicero libro de naturaPeorum. Neq; enim inquit)eſt qaicquam aliud preeter mundum, quo nihil abſit, quod undiq; aptum atqueberfectum, expletumq́; ſit omnibus ſuis numeris ex parkibus. Mundam nero ab ornatum: e plenam artificijrerum ſeriem dictum Latinis,& ſimili cauſa Græcis d. Ccrlum autem à lucentiũ f ellarum quaſi in ſphæis ſuis ſculptura, notius eſt, quam ut referridebeat. c Et uno ambitu. Plinius extra intraq́; cuncta cõpleæus in ſe, idemq́; rerum naturæ opus,& rerum ipſa natura. deoq́; Vitruuius lib:i Leſſe ai re.rum conceptionem ſummam, cœlumq́ Hy deribus conformat ii. N. C. lib. de leg. primo. Vniuerſus(inquit hic mdus una cluitas Peorum, atq; hominum exiſtimanda eſt: quod certe ad illud accedit, ne extra mumdum quicquãeſſe credamus. d Partibus diſfert. id eſt regionibus ſiue limitibus, ut libro ſeciido cœli cardines ellius nominat. Nam de partibus mundum conſtituentibus, elementis ſcilicet er cœlo, quod ſupra ele menta eſt, nibil adMe lam hic. Sunt autem limites, Ortus, Oecaſus, Meridies, Septentrio, in hoc diuerſi tantum, quod hi perſtantſuntq; immobiles. Ili numquam eodem modo ſe habent propter ſempiternam Solis in gradibus ſignorum peraſcenſum,& deſcenſum mutationem. Hinc Eratoſthenes(ut varro libro de re ruſt. primo ait) orbem in duaspartes maxime ſecundum naturam diuiſit, ad meridiem uerſus,& ad ſeptentriones.& latere igitur cer li in quoſupra horixontem Sol aſcendit, ortum, quo ſe mergit occaſum accipimus: Qui licet eadem in parte, id eſt in pacio, quod inter tropicos eſt, ſemper ſint, tamen quia nunquam contingit Solem illinc oriri hodie, unde heri oriebatur: nec è regione pari modo occide re, quam unus idemq́; ortus,& occaſus eſt. Inſegui uli Celli errore,qui ortum omnem,& occaſum ex Phauorini doctrina, aut brumalem eſſe ait, aut æquinoctialem, aut ſolſtitiaslem: quaſi lero inter paralle los ſoltitiales& æquatoris, nulli intermedij ſint: niſi ita Ge llianæ diligentiæ pa-trocinari libet, ut ſolſtitialem intelligamus ſolſtitio uicinum, pariq; modo æquinoctialem& brumalem quouere magis tamen, quam proprie intelligitur, ex acute hoc modo magis, quàm explanate Gellius tradidit. Hasregiones Calphurnius Siculus in Delo. his uerſibus complexus eſt. Exultet quæcumq; Notum gens ima iacen-tem, Brectumq́ colit Boreã, quæcunq; uclortu, Vel patet occaſu, medio ue ſub æthere feruet. e Qua de-currit. Ideo ait, decurrit, quod nobis citra æquinoctialem ad multam latitudinem ſitis, deuexus Auſtrinus po-us eſt, eleuatus Arctous, quod ſphæram rectam habentibus non contingit. E regione uero trans æquatoremtranſgreßis polus noſter deue xus eße incipit: quoq́ latius diſceſſerint illuc, tanto Auſtrinus ſibi polus altior appbaret. Terra ſublimis. Totã terram non intelligit: nam illa mari non undiq; cingitur, ſed extantem ilJam terræ ſuperficiem, quam in hominis habitationem, eg eorum animalium quæ ſpirarent, quæq; homini comamoda eſſent, ſalutem, ab undis nud eſſe uoluit in ſui gloriam Deus Optimus Maximus, cuius ineſtabili poten·lis, iam ante ex nihilo elixit, quicquam hodie aut ſenſucernimus, aut animi cogitatione conſequimur. Terram