Buch 
Cicero de oratore / Marcus Tullius Cicero ; für den Schulgebrauch erklärt von Karl Wilhelm Piderit
Entstehung
Seite
247
JPEG-Download
 

DE ORATORE III 18. 6466.

247

ubi etiam recubans molliter et delicate nos avocat a Rostris, aiudiciis, a curia, fortasse sapienter, hac praesertim re publica.Verum ego non quaero nunc quae sit philosophia verissima, sed 64quae oratori coniuncta maxime. Quare istos sine ulla contumeliadimittamus; sunt enim et boni viri et, quoniam sibi ita videntur,,beati; tantumque eos admoneamus, ut illud, etiamsi est verissi-mum, tacitum tamen tamquam mysterium teneant, quod negantversari in re publica esse sapientis. Nam si hoc nobis atque optimocuique persuaserint, non poterunt ipsi esse, id quod maxime cu-piunt, otiosi.

Stoicos autem, quos minime improbo, dimitto tamen nec eos 18 65iratos vereor, quoniam omnino irasci nesciunt; atque hanc eishabeo gratiam, quod soli ex omnibus eloquentiam virtutem ac sa-pientiam esse dixerunt. Sed utrumque est in his, quod ab hoc,quem instruimus, oratore valde abhorreat; vel, quod omnes, quisapientes non sint, servos, latrones, hostes, insanos esse dicunt,neque tamen quemquam esse sapientem; valde autem est absurdumei contionem aut senatum aut ullum coetum hominum committere,cui nemo illorum, qui adsint, sanus, nemo civis, nemo liber essevideatur. Accedit quod orationis etiam genus habent fortasse sub- 66tile et certe acutum, sed, ut in oratore, exile, inusitatum, ab-horrens ab auribus vulgi, obscurum, inane, ieiunum, ac totum

reipublicae, cuius partem nec noruntullam, paulisper facessant rogemus.

recubans, Virg. ecl. I 1, 1 Tityre tupatulae recubans sub tegmine fagietc.

hac praesertim re publica zumalbei den dermaligen politischen Ver-hältnissen, I 9, 38. Einl. I § 22 a. E.

64. beati, II 33, 144. tanlumque,im Anschluss an dimittamus: und da-bei nur soviel (ohne que § 24 u. I 54,233 a. E.)

etiamsi est, 1154, 216 etiamsi aliaomnia tradi arte possunt.

non poterunt etc. weil sie dannaus dem von ihnen verschuldetenMangel an Arbeitern am Ende selbstHand anlegen müssen ; dann wäre esmit ihrem süssen Nichtsthun aus. Dieganze Kritik der Epikureer ist vollerIronie, wie ein römischer Staatsmanndiese epikureischen Grundsätze inder That nicht wol anders behaudelukonnte.

optimo cuique die ihre Thätigkcitdem Staate widmen.

18, 65. Stoicos, II 38, 159 f. irascinesciunt wegen der änd&na desPhilosophen.

virtutem, § 55. utrumque einzwiefaches ist es, was Crassus als inoratoiischer Hinsicht besonders be-denklich an der stoischenPhilosophiehervorheht, ein materieller und einformeller Punkt, s. d. krit. Anhang.

vel das zweite Glied des Dis-junctivsatzes folgt § 66 in veränder-ter Wendung mit Accedit quod, wo-durch zugleich die grössere Wichtig-keit dieses zweiten Punktes (für denRedner) angedeutet wird.

neque tamen quemquam esse sa-pientem, Lael. 5, 18 Negant enimquemquam esse virum bonum nisisapientem. Sit ita sane; sed eam sa-pientiam interpretantur, quam adhucmortalis nemo est consecutus.

66. orationis genus, II 38, 159. Brut.30, 114 quorum peracutum et artisplenum orationis genus scis tamenesse exile nec satis populari assen-sioni accommodatum.

ut in oratore, II 1, 2 ; 13, 54 Catomai. 4, 12 multae etiam ut in homineRomano litterae, nach oratorischemMasstab, für einen Red ner, II38, 159.

ac totum. So ist unstreitig mit Er-nesti statt des in denlls. verschriebe-