9o Hesperi et Phosphori
hac ipß, de caußa id fimper erit ad determinandum difficile (q)*
Postrema hcec tanti Viri verba summa cum circumspectione Lc cautela loquentis('proprium est enim magnorum virorum non temere pronunciare) mirifice me re-crearunt , quia locum relinquere videntur ut qu^ramus, an macuk qirc postera dienonnihil progresse videbantur, confecerint revera parvum illud spatium tantum intraunam diem, an vero idem spatium acquisiverint prxter integram revolutionem abso-lutam: etsi enim Cajsmus in secundam hypothesim inclinat, ut vertigo 23. fere ho-ris absolvatur; tamen ut constat ex postremis epistola: verbis, & ex ejus amicillimosocio (r), utrum ea fuerit integra Plancta: circulatio, aut libratio tantum, definirenon audet: & propterea datur locus priori hypothesi si meliores observationes illi fa-ventes proferantur, qua: ostendant Venerem circa leiplam revolvi 23. diebus. Equi-dem in magnis Europa: Ephemeridibus novissime in lucem editis lego (s). Poßobservationes universis fihok Newtoniamstabilitum invenitur Ventrem Pianetam fmmintegram revolutionem circa proprium axem complere spatio 23. horarum ; sed has ob-servationes neque inveni in Newtono , neque in Institutionibus Gravesandi , nequeapud Davidem Gregorium , Kvshon, Keils ZjPc. Quod si forte latent in Epheme-ridibus sive Transactionibus Anglicis, ese mihi nunc non sunt ad manus. Cseterumaliud est loqui ex propria idea, aliud ex observatione Natura;. Hoc primum.
Adverto 2°. in prima ex Cassinianis observationibus Venerem suille Hesperum Lc
viläm vespere, in reliquis Phosphorum &c visam mane.
3 0 . Ex figuris patet in prima observatione Hesperum fuisse a ^Uv{i» sive utrimquegibbosum , quam phasin prxsefert antequam ad maximam digressionem vespertinamdescendat. In reliquis duabus figuris cum Phosphorus pingatur , indicium est
eum suille circa maximam digressionem matutinam. Unde miror in tanta a Tel-lure distantia qualis erat in primo cafii, atque orto jam Sole ut dicitur in fecunda &tertia observatione, veras maculas in Venere observari potuisse, quando Lunares ipseapparent valde dilutae &c fugientes. Qua de caussa nemo, quod sciam , cogitavit deMercurii maculis indagandis, eo quod hujus Planetae lumen radiis Solis obruatur.
4°. Si dicamus fuisse veras maculas in corpore Planetx, inclinatio qua: aliquandosolum visa est in motu credi potest mere apparens : parallelismus enim Axium estunum ex vera: Astronomia: arcanis, quod non tam mirum est latuisse GrxcosAstro-nomos, quam in usum non redigi ab omnibus recentioribus.
5 °* figur« macularum quas Cajsmus exhibet longe diverse sunt ab ii S , q U as inglobo a Te descripto, Prxsul doctissime, ad momentum mihi ostendisti: in eo enimglobo animadverti plurimas esse, easque latiores circa ssiquatorem Planetx, fere nul-las circa alterum revolutionis Polum, quem si in suo Solstitio nobis obvertat, necesseest majori quam alias lumine refulgere. Cum ergo tanta sit diversitas, dubitari po-test an Veneris macuse sint similes iis, qua: in Jove & Marte magnam subeunt mu-tationem: quod tempus docebit.
6 °. Nihilominus cum sit adeo diverse figuro? ab iis qua: in eburneo globo tan-quam in imagine mihi lunt ostense: cum etiam spectante Gajjino magnam brevi tem-pore
( q) De dire maintenant fuppose que ce soit toujoursla meme partie Iuisante,si ce mouvement se fait par«ne revolution entiere, ou feulement par une libra-tiori ; cest ce que je n’oserois encore aliurer; parce-que je n’ai pas pü voir la continuite de ce mouve-ment dans une grande partie de 1’arc, comme dansles aut res Planetes: & par cette meme raison celasera toujours tres-difficile a determiner. Cajsmusepist. cit.
(r) Du Hamel diss. 11 .c. 6 . citato.
(5) Aggiungeremo solamente ehe dopo tutte Ie os-lervazioni della fcuola Neutoniana ii trova stabili-to , ehe il Pianeta di Venere adempie il suo giro in-tero su 1’asleproprio inore 23.
Nel GranCiornal di Europa part. V. ann, 1 66j.artic. 5.