LEIBNITII VITA. cxvii

hem theologicam adjecerimus, nihil faciemus, quod non ve-ritas comprobaverit. Legerat enim 6t cum cura inspexeratveteris ecclesiae doctores, deque eorum placitis 6c acute òcmoderate judicabat, cujus exempla haud pauca in Theodice<sopere occurrunt , in epistolis quoque nonnulla deprehendun-tur. Recentiores autem theologos, 6t suae - cui addictus erat,

6t ceterorum , quae dissentiunt, ecclesiarum evolvisse òc exa-minasse, si alia non suppeterent , ea satis probant, quae in ire-hicis consiliis agitavit atque scripsit , quaeque cum PelliJJoniode articulis in controversiam vocatis disputavit. Laudandusvero in eo magnopere, quod philosophiae auxilio , usus, di-vini ingenii acie atheorum copias in fugam dederit, òc Soci-ni asseclas pessimi dederit, eorum argutias rationum acumineconfundendo. Quod pro ecclesiae Lutheranae dogmatibus itaadhibuit, ut qui praecipue eam a reliquis coetibus disjungit,articulum praesentiae sacrarne ntalis in S. Ccena , rationibusquoque philosophicis confirmari posse confideret. Quamvisenim, ut animo erat ab omni servili jugo abhorrente , òc intolerandis diffidentibus inter Christianos esset facillimus, im-mò valde ad unionem inter eos revocandam inclinans consi-liis , rationibus , cohortationibus pacem suaderet, discederetamen ab ejus ecclesiae communione noluit , etiam magnispromiffis tentatus.

§. XXIX. Sunt òc alia, in Leibnitio laudanda, quae vero Dilìgeahic tangere omnia brevitas, cui in abundanti argumento stu- ,m . Leiž ^dendum , prohibet. Non tacenda tamen inexhausta ejus dili-gentia, qua dies noctesque intentus studiis tot meditationibusexcitandis, fovendis , examinandis, tot vastis voluminibusvolvendis, tot itineribus suscipiendis, tot epistolis scribendisunus ftiffecit. Nempe ineffabilis cupiditas juvandi literas,juncta ingenio excellentissimo òc ad hanc rem nato, calcarisinstar erat, ut cuncta alacriter susciperet, suscepta autem ma-gna patientia persequeretur. Cujus rei testimonium omni ex-ceptione majus exhibet primo quidem studium , quod immen-sum posuit in excolendis perficiendisque inventis, maximè

p 3 autem