Notae Editoris.
191
caudata ab elapso fere .triente Novembris a. 1577 usque in finem Januarii anni sequentisconspecta. Uranib. 1588. Magnum collegerat observationum thesaurum, quem anno 1597Huenna decedens primum Hafniam, dein in Holsatiam transtulit ad Henricum Ranz ovium,qui ipsum peramanter ad se arcemque suam Wandesburgum invitaverat. Ranzovius literis adimperatorem Rudolphuin datis Tychonem ejusdem favori commendavit, et paulo post TychoPragam arcessitus, anno 1599 magna humanitate a principe exceptus est; salarium ipsi pro-missum annuum 3000 aureorum, nec non feudum insigne et domus intra urbem. Hic com-moratus alacriter in observando perstabat, inde ab Octobri anni 1600 adjutus a Keplero,quem Gratiis ad se arcesserat. Observationes suas in ordinem redigens typisque ex partemandans diem supremum obiit 26. Oct. 1601 repentina morte abreptus. Magnam observa-tionum astronomicarum partem congesserat in opere de nova stella anni 1572, primumanno 1582 Uraniburgi imprimi coepto; sed editum est demum haeredibus Tychonicis curan-tibus, adjuvante praecipue Keplero, Pragae 1002; novo titulo instructum est a Tegnagelioanno 1610, additis epistolis et opere de Cometa anni 1577; denique recusum anno 1648Francofurti cum posteriori opere. Inscriptum est: Astronomiae instauratae Pro-gym nas mata, quorum haec prima pars restitutionem motuum Solis et Lunae stellarum-que iner antium tractat. Et praeterea de admiranda nova stella anno 1572 exorta luculenteragit. Ex epistolis (quas Hanschius edidit) Longomontani ad Keplerum "et Kepleriad illum, nec non e Manuscriptorum Kepleri Petropoli conservatorum volumine IIelucet, Keplerum theoriam Lunae, quae inter paginas 112 et 114 (ed. anni 1602) peculiarisignatura (01—029) intersparsa est, emendasse, nec non appendicem et indicem (p. 817 sq.)addidisse, et emendationem tabularum Tychoniearum tentasse. In modo dicto volumine ma-nuscriptorum Kepleri ad verbum eadem deprehendimus, quae leguntur pag. 01—029 et112—136 Progymnasmatum. Reliqua Tychonis manuscripta Keplero tradita sunt, ut ea,quae ipsi viderentur publicatione digna, ederet; usus est iis cum studiis astronomicis, tumin conficiendis „Tabulis Rudolphinis“. Publici juris illa fecit anno demum 1672 Al-bertus Cuttius, collegii soc. Jesu Neoburgensis rector, in ampliori volumine, inscripto:Historia Coelestis. Keplerum vero item de editione librorum et manuscriptorum Ty-chonis cogitasse, apparet inspecto vol. V. Petropolitanorum Manuscriptorum. Ibi deprehen-dimus judicium Kepleri de Tychonis libris editis ineditisque hocce:
1) Epistolarum astr. liber I jam absolutus est, liber II inchoatus. Dubitatur ,an sit continuandus. Quis enim post mortem Tychonis libenter aliorum vulgabitepistolas ? Si tamen placet haeredibus, possunt pervolvi epistolae, quaeque oc-currunt astronomica cum responsionibus Tychonis excerpi. Sic non frustra im-pressae erunt priores paginae et moli libri consuletur. Cogitaverat Tycho, huicepistolarum volumini aliquid tabularum adjungere, quo vendibilior liber esset.Id diligens re lectio epistolarum ipsa monebit. Ad hanc rem alendus amanuen-sis, qui judicium habeat in his rebus.
2) Astronomia Mechanica imprimi iterum potest, cum adsint formae. Dis-trahetur celerrime. Levinus Hulsius an potestatem habeat a Tychone eam re-cudendi et an non teneatur, pro ea persolvere aliquid mercedis ?
3) Progymnasmatum Astr, toni. I, de stella anni 1572. Quoad astronomica,non vidit mundus quicquam in hoc genere perfectius. Desideratur dedicatio;quae alicubi latitat in scriniis. Considerandum, quia liber post mortem Tychonisprodit, an sit addenda antiqua dedicatio, si inveniatur, an nova scribenda,eaque vel ficta sub Tychonis nomine, et quantum fieri poterit, stylo ipsi con-sueto, an vero sub haeredum nomine ? Quaerendum, an et qualis dedicatio prae-fixa sit iis exemplaribus, quae Caesar, Coraducius, Barwitius, Herwartus acce-perunt; ubi lateat conclusio?
In typo desiderantur paginae, quae motum Lunae complectuntur. Schematajam in ligno insculpta sunt. Typographus Wittebergensis, ut audio, jam habetpecuniam, ut ea imprimat. Pagina prima operis in pluribus exemplaribus estattrita et lacera, recudenda erit iisdem typis, ne ob hunc defectum libri pretiumdeminuatur. An Lunaria Wittebergae sint imprimenda et non potius hic, con-siderandum, ne operis patrono Caesari ansa praebeatur succensendi ob nongratum locum impressionis.
4) Progymnasmatum Astr. tom. II. de Cometa a. 1577. Liber qua parteconfectus, etiam impressus est. Reliqua pars libri desiderat diligentem ordina-torem. Tycho in Mechanicis secundum et tertium tomum distinguit in hunc