Notae Editoris.
203
non respicitur summa planorum angulorum in solido. Fortassis ille colorat totamharmoniam a quinta in quartam, est enim et motus ejus varius, et octaedron mira-bile, ut est cap. 17. mei libelli. Sed non possum affirmare, quia nondum audivihanc ejus colorationem, nec reviviscit Pythagoras, qui hoc mihi referat, nisi si ejusanima in me migravit. Habes summam hujus disputationis, qua in lucem emissa,nescio an Tychonis domunculae chartaceae ab hac immani concentuum coelestiumvehementia impulsae corruiturae sint, quod tamen non in invidiam tanti viri dictumvolo. Jam tu modo vide, an illa diminutio numerorum in 1|. et b tolerari salvaastronomia possit.
Similia egit Keplerus aliquot annis post cum Augusto Principe Anhaltino, quianno 1607 haec Keplero scripsit: '„.... sonst weiss ich nicht ob der Herr möge gesehenhabn das büchlin von dem Corporalisch Octocedronte oder die kunst Corporum regulariumgenandt ex numeris formalib. erstlich erfunden, in welches büchlin vorrede der Astronomi-schen musica viel gedacht wird, weil alles auff des Pythagoras Zahlen 1. 2. 3. 4. 5. 6.stehen soll, wie in Musica aus ut, re, mi, fa, sol, la, mit ihrer perfection vnd imperfection,die Zahl der noten entstanden, weil dispason ein volkomliche octava in Musica, Ein quintain astronomia (Merlinus cp. 59). Septima imperfectissima in Musica hat gar kein consonan-tiam , ist in Astronomia oppositum planissimum, also nona figura, ist auch imperfecta con-sonantia, weil sie nit stimmen wil, neque cum unisono, noch mit der sext noch mit deroctava. Da dieses sehr ehnlich vnsrm discurs so wir in Görlitz mit einander gehabt, seinresolution soll mir gar lieb sein“ &c.
Ad haec Keplerus (d. 29. Jul. 1607):
Das Büchlin vom Corporalischen Octocedronte hab ich nit gesehen, hab aberc selber vor ailfi’ Jahren dergleichen etwass aussgehen lassen, vnnd so ich michrecht besinne, E. F. Gnaden zu Görlitz gezeigt, genandt Mysterium Cosmographi-cum, dessen vnnterscheid von dem Intent dises octocedrontis diser ist, dass er sichverwundert, wie es zugehe, dass alle Corpora regularia auss disen PythagorischenZahlen 1. 2. 3. 4. 5. 6. herkhomen, gleich alss würden die Corpora ex numeriscreirt, Ich aber anzeige, Corpora esse natura priora cum eorum compositione, utet musicas proportiones: ex iis postea conciliari dignitatem numeris Pythagoricis.Ut non ideo cubus nactus est sex plana, quia senarius est perfectus numerus, sedcontra ideo senarius est pulcher, quia cubus, primum corpus, habet tot plana; priusenim est res ipsa, postea rei notio existit in mente, numerus vero est quaedamrerum notio, mentis opus. Sic ternarius sacer est non originaliter et propria'vir-tute, sed quia trinitatis personae explicantur hoc ternario. Dass er ut, re, mi,fa, sol, la zehlt mit 1. 2. 3. 4. 5. 6. geschieht populari ratione, vnnd hette er
eben so fueglich zehlen khenden : la, sol, fa, mi, re, ut. Illic comparatur acumen
1 2 3 4 5 6
multitudini, hic gravitas, et meliori jure. Acuti enim causa geometrica est parvi-tas, gravis causa est magnitudo; magnitudo vero et multitudo quodammodo con-veniunt.
Aber wann mann will exquisite handeln, tunc non tanto est gravior vox ut
voce la, quanto major 6 quam 1. Sondern allso findet es sich in geometrica di-
mensione quantitatis quae vocem edit:
ut re I re mi I mi fa I fa sol I sol la
9 8 ! 10 9 I 16 15 I 9 8 j 10 9
Wann mans zu eim Denominatore reducirt, findet es sich also:
ut re mi fa sol la
180 160 144 135 120 108
So ist es arbitrarium, dass man nur sechs namen der stimmen hat, vnnd gezogenex hymno Joannis Baptistae, ut queant laxis | resonare fibris | mira gestorum | famulituorum | solve polluti | labii reatum, sancte Joannes ! Hic sunt 6 pericopae incipientesuna altera altius uno gradu vocis, cum ergo initia harum essent: ut re mi fa solla, mansit nomen hoc illi gradui vocis, quem obtinuit syllaba haec in melodiahujus hymni.