230

Prooemium.

satis intelligo, sed ille labitur in multas absurditates. Darum wäre er wol bey Copernicihypothesibus gepliben, bis er bessers funden hett, sonderlich weil seine hypotheses in calculoastronomico mehr nit mit sich pringen, dann Copernici hypotheses auch. Es wäre besserfür ihne, er hette das lezt Capitel vnderwegen gelassen, würd ihme selber vil Mühe vndarbeytt vergebens machen, vnd doch nit erhalten mögen, ob er schon den Landgraffen dar-über zum Schirmhern angenommen.

Denique d. 28. Oct. haec perscripsit idem Roeslinus Maestlino: Quantum ex literis tuisintelligo, utriusque et Tychonis et Raymari fere est una et eadem sententia de systemate'mundi, et amborum eaedem fere hypotheses. Confessus quidem mihi est Raymarus, seTychonis discipulum fuisse vel potius Tychonem sua opera in observandis et calculandis pla-netarum motibus usum fuisse, sed Tychonem alterius esse sententiae dicebat et proxime adPtolemaei hypotheses accedere; et addebat etiam Tychonem in arte illum non esse quemmulti existiment, astrologum potius esse quam astronomum, nec praestiturum illum ea, quaede eo multi sibi pollicentur. Sed quantum ex literis tuis cognosco, aliquid certe praestitit.Sic unus invidet alteri, quod non decet in discipulo.

Johannes Christierni (Danus, medicus posthac Ripae) quem dicit Tycho »dome-sticum“, haec Tychoni dat (Lugd. Bat. d. 13. Maj. 1598.):

R. Ursi scriptum supra modum virulentum ac futile est, adeo ut praeter calumnias ne-fandas in te mendaciis totum scateret. Quaeso quid frontis Urso "huic, qui sine conscientiacomminisci non veretur, ac si tuae hypotheseos primus auctor extitisset.

Postquam superioribus annis cum Erico Langio, cui tunc inserviebat, Uraniburgumappulisset ac cognovisset inter cetera, te cum Langio quaedam abs te excogitata communi-casse, curiosus ut erat, te inscio omnes Musaei angulos, omnes pagellas tuas lustravit, donecforte in schedulam quandam, in qua haec tua hypothesis erronee ac dubio procul a studiosoquodam tuo obiter delineata erat, incidisset, hac arrepta, postquam in Germaniam se rece-pisset, passim jam velut suam et a se inventam exhibuit, non secus ac asinus mysteriumportans.

Proinde certissimum est, librum tuum de Cometa anni 77. Uraniburgi tuis typis fuisseimpressum anno 87. (quamquam po§$ea annum 88. imprimi voluisti), adeo ut, postquamUrsus Argentinae tum degens librum hunc tuum prodiisse cognovisset, conscientia tactusmature sibi prospiciendum duxerit, et eodem 88. Augusto Fundamentum suum Astrouomicumexcudi curaverit Argentinae, ignorans librum tuum anno antecedente fuisse editum. Id quodvivus testis cum multis aliis, qui in studiis astronomicis domestici eramus, certo affirmarepossim.

Ursus igitur, utut plagium suum defendere conetur, frustra laborat ac temere et impu-denter se ejus primum inventorem jactitat, ut taceam, quod per Rothmanni indicationem(uti mendaciter ille comminiscitur) eam nequaquam acceperis.

Denique quod Apollonium Pergaeum attinet, nos omnes, qui tui discipuli eramus,indubitanter testamur, nullum ibi Pergaei scriptum, quod de hypothesibus ageret, extitisse,nec te quempiam alium ejus librorum habuisse, praeter eum qui de Conicis agit.

Quod Ursus insinuare vult Copernicum tale quid protulisse atque hypothesin hancinnuisse, id existimo redargutione non indigere, cum satis constet ista perverse ab Ursoallata fuisse.

Obtrectatori huic respondere te majorem scio et agnosco. Faciant forte alii, licet tuillum redargutione indignum censeas; et merito quidem, quid enim curares Ursi vesanaminsaniam? quem certum est eo amentiae adductum fuisse olim, cum adhuc in Dania mini-strum Langii ageret, ut plerisque suis libris igne combustis sibi a patibulo timeret; ita ver-tiginoso agitatus cerebro crebrius Langio ad pedes supplex procubuit, donec ab eo liberarinihil magis in votis habuit. Noli igitur ad efferi hujus Ursi impudentes moveri calumnias,sed prout ex alto Luna rabiosi canis latratum nihil moratur, ita et hanc tuae Generositatiillatam injuriam flocci pende, certo statuens nullos fore viros cordatos, qui non justa cumindignatione scriptum illud supra modum maledicum ac famosum legant. Vale.

Testimonium denique, quod transmisit cum praemissis Tycho Replero, „scribae Langii“(Mich. Waltheri), hoc est:

Erich Langes sein Schreibers Bekanntnuss, was ihm bewusst von dem Urso Ditmarscho.

Verzeichnuss etlicher Stucke, was mir von einem mit namen N. Urso Ditm. bewust,welcher bey meinem Junckern dem Edlen und Ehrenvesten Erich Lange gedienet.

Wie er zu meinem Junckern kommen, hat er sich angelassen, als wan es mit seinenSachen etwas rechts und sonderlichs sein sollte. Jedoch hat er sich viel anders von tagenzu tagen, wegen seines unnöthigen Schwatzens und leichtfertigen Disputierens, welches er