424
De Fundamentis
Differentiae ergo in universum quindecim. Jam videamus, quinam in-ter has delectus, et quaenam sint naturaliter aavoraroi.
Thesis XXIII.
Primum nullum excessum vel defectum solitarium sine ■ compensationeconsistere aequum est. Ex solitariis itaque sex, quatuor cadunt. Medio-critas vero caloris (mediocritatem proportione mundi, non quantitate aesti-mabimus) collata est in corpus Solare, qui mere propria luce utitur: medio-critas humectandi in corpus Lunare, quae mere mutuatitia Solis et siderumluce utitur.
Thesis XXIV.
Deinde neque excessus cumulari expediebat vel defectus. Sunt enima natura paulo alieniores, nec nisi contemperati excessus cum defectu re-cipiuntur. Itaque nullus planeta factus est, qui utrumque vel excessum veldefectum suscepisset. Restant ergo differentiae ex combinationibus septem.Porro ex his bis binae eodem recidunt. Eadem enim est proportio exces-sus caloris ad mediocritatem humoris, quae mediocritatis caloris ad de-fectum humoris: eadem defectus caloris ad mediocritatem humoris, quaemediocritatis caloris ad excessum humoris, quod vel in figura lineae pa-ralleli ostendunt. Idem de junctis excessibus judicium, vel defectibus. Suntergo verae differentiae quinque, tres simplices, duae ut jam patuit quodam-modo duplices, seu potius duorum nominum, una trium. Ac cum sintin mundo quinque etiam planetae, tres superiores et duo inferiores, con-sentaneum equidem est, vel ob hanc solam causam (quamvis et aliae sup-petant) tot numero factos esse: adeo nihil aptius esse potuit hac combi-nationum inter ipsos distributione: quam hac tabella ob oculos pono.
/Excessus
I V
P I T
E
R
S mer
S
A
cu V
R
o'
T
N ri
A
p^
CD
VE
V M
us
Sol.
' Mediocr.
I V
P I T
E
R
CD*
mer
S R
S
O
o- ,
R
cu V
N
A
N ri
V
M VE
us
i Defectus
I V
P I T
E
R
Excessus
Mediocritas
Defectus
a
s
cd
«
r*-
P
E3
Cu
Luna.
Thesis XXV.
Ex his sequitur, planetas quinque non tantum mutuatitia Solis lucefrui, sed etiam de suo aliquid addere: quod quidem et aliae rationes sua-dent. Nam si multa apud nos physica corpora lucem habent insitam, quidprohibet, habere eandem, praeter Solem, et alios globos coelestes? Tumsi carerent planetae luce propria, videntur etiam faciem, ut Luna, mutaredebere. Denique credibile est, fulgorem et scintillationem argumentum esselucis propriae, nebulositatem et pigritiem alienae.
Thesis XXVI.
Considerandum nunc etiam hoc est, quidnam id sit, quod planetarumhas vires in excessum medium et defectum distinguere possit. Mutuati-tiam itaque lucem cum a reflexione deduxerimus, considerandi sunt pro hac