606

Summarium Historiae Astronomiae seculo XVI.

anno 1556 apparentis radios et corpus ipsum refert in tramite suo mutata esse;radios, qui vesperi in meridiem, post mediam noctem in occasum directos, caudam aSole tum aversam habuisse, douec a Sole minus quadrante remotus fuerit. — Leovi-tius et Cornelius Gemma (filius Iteineri) eundem cometam describunt accuratius,item illum anni 1558 Joach. Camerarius* *) et Cornelius Gemma. Posteriorlocum ejus constituit d. 17. Augusti in 12° np, distantiam ab Arcturo 30° 32', die 20.ab extremitate caudae Ursae majoris 28® 33'.

Alexander Piccolomini, natus Sienae anno 1508, archiepiscopus Patras-sensis (f 1578), philosophiae addictus Aristotelicae, Terram infixam suo loco haerererigide defendit Pythagoraeorumque sententiam refellere studet in libro, anno 1530edito (De la sfera dei Mondo), magni facit Sacrobustum ejusque Sphaeram inter-pretatur. Stellarum magnitudinis rationem hanc refert: Sol Terram amplitudine vincitcenties sexagies sexies, stellae fixae magnitudinis primae centies decies quinquies,Jupiter 9i ies , Saturnus 95, stellae magn. secundae 86 le9 , tertiae 72, quartae 50 ies etc.;Mars magnitudine sua Terram bis superat, Venus minor est Terra tricies septies, Luna39 ies , Mercurius 3143 ie “. Testes harum rationum laudantur priores astronomi, nec nonDante in poemate divina comedia. Distantia Terrae a Luna proditur 1C0427 milliaria,a Mercurio 316528, a Venere 831826, a Sole 6058289, a Marte 6108409, a Jove44472625, a Saturno 72178444. Comparans quantitatem terrae et aquae in superficieterrena logicis artificiis deducit, quantitatem aquae minorem esse continente. Iudesignandis fixarum constellationibus singularem exhibet rationem, Baierianae similem,cuivis fixae literam apponens (Delle Stelle fisse. 1570). —

Physica quaedam et mechanica theoremata et problemata proponit poiita quidamlaureatus Coloniensis, Johannes Taisnerus (nat. 1509.), qui magna arrogantiaet impudentia aliorum scripta in suum usum vertit. In libro „De Magnete“ (1562) quae-dam descripsit ex libro Petri Peregrini Maricurtensis (cfr. vol. II. p. 639), quemediderat Achilles Gasserus (1558), in quo haud plane absona de natura magne-tis, de ratione polos illius inveniendi etc. deprehendimus. Contendit auctor, a polismundi polos magnetis virtutem recipere, construit instrumentum quo „scitur azimuthSolis, Lunae et cujuslibet stellae in Horizonte“. Aliud instrumentum ad perpetuummotum excitandum describit, nullo modo laudabile. Taisnerus haec instrumenta in-ania suis scilicet laudibus extollens, addit: „si minus ex animi sententia successerit,id non arti, sed ignaviae et tuae negligentiae imputandum erit.“ Dein affirmat Tais-nerus, disputationem ab ipso habitam fuisse Florentiae de Aristotelis erroribus in-deque prodiisse tractatum ab ipso editum de proportionibus motuum localium. Si quisautem hunc tractatum accuratius inspexerit, ei apparebit, descriptum esse e Bene-dicti speculationibus. Tractatum alium de fluxu et refluxu maris idem Taisnerusvindicat suum, at in hoc quoque furem se exhibet, Frid. Delphini (Medici et philo-sophi Veneti) longam de eadem re disquisitionem (1559) excerpens. Pauca in hacdisquisitione, quae sint nova aut graviora, deprehendimus, in rebus mathematicis pror-sus caecutiens auctor ea, quae ipse observaverat aut auditu acceperat, miscet. Sacro-bosci Sphaeram (1559) et Gemmae Frisii annulum astronomicum (1560) transcripsit

dem in locum equestrem promotus et comes palatinus designatus est. Anno 1551. Lipsiaemunus suscepit matlieseos professoris ibique mortuus est anno 1562. Peucerus boc deHommelio feit judicium: „conceperam spem summam etiam de Hommelio, quem ingeniocum Rhetico, diligentia cnm Erasmo, doctrina cum utroque conferendum, propter aetatemtertio loco colloco.“

*) Natus est e uobili genere Bambergae anno 1500, graecam et latinam linguam pro-fitebatur Tubingae, post Lipsiae, ubi mortuus est anno 1574; Homelius gener erat Ca-merarii,