Summarium Historiae Astronomiae seculo XVI.
615
qua,e in priore scripto. Comparatur haec stella cum cometis, cum stella Magorum,cuna stella ab Hipparcho conspecta referente Plinio (Hist. Nat. II. 6.), cum alia, quamCypirianus Leovitius anno 1264. conspectam esse refert, neque vero ulli earum (quä-rumi duas ultimas plane dubias esse censet Tyclio) similem fuisse probatur. Hinctransit Tycho ad instrumentum, quo utebatur ad observandam stellam; describit „sex-taniem d , quem reversus Augusta Vindelicorum (ubi adhibuit „radium, cui in distan-tiis stellarum scrupulose illineandis non satis tuto fidendum me diutina monuit ex-perientia“) parari jussit, qui „illucescente ex improviso hac insueta stella absolutus etad ultimam limam jam deductus esset.“ Regulae hujus instrumenti quadrilaterae(longae 4 cubitos, latae 3 digitos, crassae duos, ex ligno arboris Juglandum, multisannis penitus exsiccato) conjungebantur metallico clavo, circa quem explicari et con-trahi posset angulus, instructae ad extremitates pinnacidiis ex orichalco ad rectosangulos adaptatis. Huic descriptioni adjungit Tycho aliam quadrantis permagni, quoAugustae degens in altitudinibus stellarum inquirendis usus fuerat. Hoc instrumen-tum, Geggingae prope Augustam erectum, „tantae molis erat, ut vix a 40 robustisviris in collem, ubi disponendum erat, portari potuerit“. Latera ad rectum angulumerant e robore quercino, longitudine 14 cubitos ad minimum aequabant. „Acciditautem, ut cum per integrum quinquennium illic illaesa infractaque constitisset, tandemsuperveniente ingenti tempestate corruerit.“ Hujus quadrantis mentionem eam obcausam hoc loco facit, quod amicus Tvchonis Paulus Hainzelius, consul Augustanus,per eum altitudines cum stellae novae tum plurium fixarum (stellae polaris, stellarumUrsae majoris, aliquot insigniorum in zodiaco) meridianas constituerat easque Tychoniin Daniam transmiserat, quibus observationibus innituntur calculi ad locum stellaenovae spectantes.
De novae stellae vera magnitudine acturus praemittit Tycho conspectum eorum,quae priores astronomi de magnitudine planetarum et fixarum stellarum statuerant,additque suam ipsius sententiam de magnitudine horum corporum. Diametrum Solisvisibilem invenit minimam 30', maximam 32', distantiam a Terra ponit 1150 Terraesemidiametros, corpus Solis majus Terra 139 vicibus; Lunae a Terra 60 semid. Terraeremotae diametrum visib. ponit 33', corpus Lunae 42 vicibus minus Terra. Diametrosvisibiles planetarum hasce exhibet: $ = 2r,'> ¥ = 3j', = 1|', 2|- = 2J', t) = 1^';
distantiam ^ et $ mediam ponit aequalem solari, Martis = 1745 semid. Terrae, Jovis= 3990, = 10550 earundem; corporum quantitates ad Terram comparatae sunt
hae: $ est 19, ¥ 6, <5 13 vicibus minor Terra, 1)-fere 14 ie *, U 22 ies major. Stel-larum fixarum diametri visibiles sunt secundum Tychonem magnitudinis primae 2',II*« 1>', IIP*« 1 T V', IV ,e 45", V tae 30", VI ae 20"; distantiam stellarum fixarum a Terraassumit 14000 Terrae semidiametros indeque prodire quantitates corporum illarumcenset (ordine magnitudinis) 6S ieB , 28 ies , ll ies , ter, paulo plus quam semel majoresTena, illas VI ae magn. esse ter proxime minores Terra. Stellae novae diametrumvisibilem ponit 3V „quasi Jovis et Veneris intermediam“, distantiam a Terra aequa-lem fixarum distantiae, atque hinc concludit, „corpulentiam ejus excessisse Terraemolem 360 vicibus“. „Verum, pergit, haec potissimum mensem Novembrem respiciunt,quando illustrior emicuit. Nam sequenti tempore quantitatem paulatim re vera im-minuit, donec prorsus dissolveretur. Nequaquam itaque admittendum arbitror, stellamhanc eandem perpetuo obtinuisse magnitudinem eamque per discessum ab oculo nostrosolummodo altius ascendendo pedetentim imminuisse, prout nonnulli ex Seneca (utopinor) occasionem sumentes frustra arbitrati sunt. Fuit enim re vera haec stellanovom quoddam corpus, uno et eodem tempore in eam quam primitus obtinuit magni-tudinem conformatum et donec prorsus disparuit in eodem semper loco permanens.Neque enim ascensus et descensus rectilineus coelestibus competit; et quam alte quaeso