1618 .

857

stae tensas, post conspirationem Jerosolymitarum Caesaris subditorum curaHerode Tetrarcha Galilaeae et Peraeae (ante carcerationem) venit Jesus inGalilaeam et adscivit discipulos. Ita pulcherrime coit historia, cum in Epi-phanio supersint difficultates. Sed quid haec multis? Exstant libri mei inquarto , De anno Christi Natali latine et eclogae chronicae epistolares, exquibus videre est, quid praestem. Plurima Evangelii loca fiunt clariora, ex-traho ex Isacio Casaubono praecipua, dispono plerasque historias per temporaanni in Calendario Judaico et Romano; nihil transpono, quin aut plurcs Evan-gelistae contra pauciores consentiant, aut tacentibus reliquis, unius Evangc-listae series textus id suadeat aut rationes evidentes. In summa haec meafuit intentio, scientiam mathematicam Christianam facere inque ecclesia osten-tare. Sed desino, R. D. Tuam vehementer etiam atque etiam rogitans, ut con-suetam meam libertatem aequi bonique consulat. Vale in Nestoreos annos.Lincii Austriae anno 1618 . 28 . Novemb.

R. D. T.

Observantissimus

Inscriptio: Reverendo et Clarissimo Viro, J. Kepler

D. Matthiae Hafenreffer SS. Th. Doctori et Mathematicus

Professori in Academia Tubingensi, ejusdemqueCancellario Dignissimo, D. Fautori meo coleu-dissimo.

Praesent. 6. Jan. 1619. Tübingen.

Hafenrefferus ad haec respondit:

Salutem in Christo Jesu, Domino et Salvatore nostro.

Clarissime et praestantissime Vir, Domine et Amice, singulariter mihi semperhonorande et charissime. In literis tuis, per M. Wagnerum, pastorem Neosolensemmihi redditis, principio metum mihi attribuis, quo praepeditus nihil hactenus litera-rum ad te dederim, ne te, amicum meum, offenderem; quem si eum intelligis, quasiveritatem amico postponam, nae plurimum falleris. Nam iste mihi semper animuseaque constantissima mens fuit, non offensionem, sed longe maximum beneficiumhabendum esse, etiam dolentem et restitantem amicum in viam ducere veritatis. Sedproh dolor experior (quod magna et tristi ovuxa&eia experior), te non tantum medi-cam respuere manum, sed acerbissimis quoque verbis excipere auxiliatorem! Sed quidagam, alterius animi nunquam futurus rector? Quod tamen regimen nunquam mihiattribui velim, nec si velim, possim sperare. Meditationes, cognitionem et laborestuos insignes et nobiles non tantum in subluuaribus, sed in superioribus omnibus us-que ad supremam Saturni superficiem, semper veneror magnifaciamque semper. Sedquae superiora, quae spiritualiter coelestia sunt, uno verbo quae theologica sunt,hic manum de tabula! Hic stultescere oportet omne humani ingenii acumen. Con-cordiae formulam sarcastice meam appellas, cujus me, quia fundamentum coelestisveritatis ex scripturis sanctis fundamentaliter tractat, nunquam puduit nec pudebitunquam. Mihi juventutem meam exprobras in ministerio succrescentem.- (Noli suc-censere accommodanti, recte enim mihi ipsi attribuo, quae cum stomacho mihi ob-jectas.) Illud vero mihi dolet, quod de communis nostrae patriae et ecclesiarumChristi Servatoris ruina vaticinaris, quod tamen ego pium libenter metum potius, quamacerbam faixaigtxaxmv interpretarer, si reliqua iracundiae verba hanc sensus miti-gationem paterentur. Sed maledicant Christo, qui velint, ego capulare silicerniumcitius me liberatum iri spero, quam ut hostes hoc gaudium vel ecclesia patriaquehanc exitialem ruinam viderint. Bone Jesu serva nos, cohibe omnes hostes tuos etveritatis tuae! Permitte, quaeso, ut justo indulgeam dolori, crudelem medicum facit