964

•Vita Joannis Kepleri.

Kepleri Optice anno 1604, de novo sidere liber anno 1606, immortaleillud de Marte opus anno 1609 editum est. In quo cum multis observatio-nibus Tychouicis usus esset, ab haeredibus potestatem edendi petere, quinetiam hoc est coactus concedere, ut Tengnagelius operi praefationem adderet.Et quum postea tabulas Rudolphinas ederet, hujus editionis fructus cum haere-dibus dividere debuit. Quibus demum tabulis perfectis Keplerus editionemvoluit procurare Tychonicarum observationum, quas etiamnunc in custodiahabuit, sed aliis rebus prohibitus est. Postea Curtius Jesuita, de quo supradictum est, scriptis potitus selectionem „Historia Coelestis“ inscriptam anno1666 edidit.

Qualis Kepleri Pragae fuerit conditio et societas, hic et illic obiter inepistolis dixit, ex quo cognoscere licet, ei ad complures familias illustres libe-rum aditum patuisse (Matthaeus quidem Wackherus de Wackhenfels filio Kep-leri Friderico anno 1604 nato sacris Christianis initiando testis aderat) cun-demque insigni sermonis suavitate, facetiarum lepore, amplissima doctrinamultum jucunditatis, multum utilitatis amicis suis paravisse. Communicavitenim cum iis de studiis suis et operibus, quoad res communi judicio pateret,aut instrumentis Tychonicis, quae sibi frustra negantibus Tychonicis ad usumconcessa erant, in regium hortum eos ad speculam suam convocavit, ubi illisquidquid novi in coelo visu dignum erat, ostendit: novam stellam (1604),Solis maculam, quam falso Mercurium duxit (160S), stellam crinitam, quaeanno 1607 in coelo apparuit, varias Lunae Solisque defectiones, aut singulasstellas, quarum de nominibus eos certiores fecit. Sic miranda illis ostendit,quae praebuit camera obscura, hilaritatem et joca conjungens seriis. (Cfr. p. 46.)Amici invicem res novas ei afferebant, quae et facilius et celerius ipsis exvariis partibus venirent, sic Antonii Laurentii Politiani, natione Itali, de paral-laxibus librum,’quem in suo de nova stella opere acriter recensuit, aut GuilelmiGilberti de Magnete opus, quod Keplero in suis de planetarum motu quaestio-nibus (in libro de Marte) evasit utilissimum, eundem vero ad errorem induxit,ut gravitatem cum virtute magnetica conferret sive partim commutarit (quam-quam alio loco his ipsis verbis usus est: „similitudinem dico non rem ipsam“).Per eosdem amicos Pragenses primus nuncius ei allatus est de telescopio re-perto et clarissimis illis inventis, quae Galilaeus huic ipsi novo instrumentodebuit. Hilara Kepleri narratio, qua urbano sermone exponit, quantopere illisinventis sibi a Wackhero nunciatis et hic et ipse rei magnitudinem admirati sint,certo est testimonio, quam inter illos fuerit commercium familiare (cfr. p. 788).

Postquam Archiepiscopi Coloniensis auxilio ipse telescopium bonum ac-cepit, amicos Pragenses Keplerus invitavit ad Lunam et Jovis satellites con-templandos. Jam ante quam ipse observationes coelestes facere posset, amicosde Galilaearum observationum veritate dubitantes variis argumeutis refellerestuduit, quae partim ex analogia cepit, quam ea quae adhuc coeli cognitioerat afferret, partim ex ingenio et conditione docti viri Italici, quem auctori-tatem et gloriam suam falsa relatione facillime refutanda in discrimen vocassenon probabile esset. Publice quoque Galilaeum in „Dissertatione cura NuncioSidereo“ (II. 487 seq.) defendit, maxime obloquentibus Galilaei in Italia ini-micis (quorum in numero Maginus erat, Bononiae professor), neque viri partesreliquit, cura Ilorkius, qui antea Pragae Keplero magistro usus est, hauddubie suadentibus Galilaei inimicis, ex Bononia de hoc viro ad eum literasmisisset, quibus Kepleri certa fides imminui quidem potuit. In DissertationeKeplerus Galilaeo prorsus assentitur, quamvis tum quidem propriis observatio-