978

Vita Joannis Kepleri.

linum datis, sed etiam magis ex illis ad Davidem Fabricium, Herwartum,Remum, Harriotum, Brenggerum scriptis intelligere licet et, ipsis epistolisKeplerianis deficientibus ex responsis a Besoldo, Schickardo, Benjamino Ur-sino, Hebenstreitio aliisque datis.

Cum longum sit, tam copiose ut adhuc Kepleri reliquum literarum com-mercium persequi, nobis in eo est acquiescendum, ut in legendas ipsas epi-stolas lectorem remittamus, quae et in nostrae editionis voluminibus prioribuset in hujus voluminis paginis antecedentibus allatae sunt cunctae. Ex quibusnonnulla verba et dicta eligemus, ea quae in hujus capitis praefatione deKeplero diximus amplius confirmaturi.

Ex epistolis ad Keplcrum dum Gratii erat missis praeter Maestlinianasinprimis memorandae sunt theologi epistolae Hafenrefferi, qui sempertimet, ne amicus aut nimio Copemici studio a Sacra Scriptura dissentiat autmultis suis catholicorum amicitiis fidei suae jacturam faciat. Postea quoquein omnibus epistolis erga dilectissimum suum discipulum Keplerum se patrisinstar praebet benignissimum et verissimum Kepleriani summi ingenii, Kepleria-norum operum admiratorem. Idem Keplero auctor erat, ut in Prodromo locumquendam deleret, quo studuisse videtur Copernicanam de mundo rationemcum Sacris Literis componere. „Disputationes theologicas quod attinet“, scripsitHafenrefferus (1598), „non dubito quin omnia ita sis explicaturus, ut et vigereScripturarum analogia et tua florere incolumitas possit. Si fraterno meo con-silio, uti firmiter spero, locus aliquis est, porro in ejusmodi demonstrandishypothesibus nudum mathematicum ages. Quibus monitis si tu, uti certo con-fido, parueris, nihil dubito quin cogitationes tuae plurimis, uti certe mihi quo-que sunt, jucundissimae sint futurae. Sin, quod maximus et optimus avertatDeus, publice istas hypotheses cum Scriptura Sacra conciliare velles et pro-pugnare, certum metuo, ut in dissensiones res isthaec erumpat, quo casuvelim ego, me istas cogitationes tuas, in se quidem mathematice considerataspraeclaras et nobiles, nunquam vidisse. Jam dudum enim in Ecclesia Dominiplus contentionis est, quam infirmis expediat. Sed nescio, quo me abripiatstylus vel potius fraternus meus in Te amor, qui nisi talis in Te esset qualisest, ardentissimus nimirum et candidissimus, tum liberam stylo licentiam nonpermisissem. Sed hic idem amor abs Te postulat, ut nimirum strenuum nobisagas mathematicum et quam antea Tibi commendatam esse scio Ecclesiae tran-quillitatem constanter foveas. — Quibus de Hafenrefferri dubitationibus Kep-lerus responso suo timidum amici animum leniit et confirmavit, cum proximaeHafenrefferi literae his inciperent verbis: „Quanquam, amice et frater charis-sime, omnes quae a te mihi perferuntur literae jucundissimae sunt, proximaetamen singulari quadam et cumulata suavitate totum me repleverunt. Ex iisenim intellexi, te pluris facere Ecclesiae tranquillitatem, quam quoscunque

ingeniorum nobilissimos et charissimos foetus. Tuos etiam casus, qui

ab diversae religionis hominibus varii et satis graves objiciuntur, ex animodoleo. Dabis operam, ut piis precibus et, quam Salvator nobis commendat,serpentina prudentia fortiter illis occurras, ne levi arrepta occasione graviorain te meditentur. Illud autem perplacuit mihi, quod ititantem illum hospitem,dubia itionum causa proposita, aedibus tuis arcere potuisti, memor vestisovillae, quam lupina subducit rabies. Rogo ut prolixiores ad me scribas,nihil enim mihi accidere possit jucundius.“ .... Cum autem Keplerus poste-riori tempore in lites incidisset cum theologis Linciensibus et ad consistoriumStuttgartiense provocasset, Hafenrefferus auctoritate sua illum ad fidem, quam