Band 
Tome second. C - I.
Seite
782
JPEG-Download
 

HOËSCHELIUS. HOFFMAN.

782

HOESCHELIU S (David) né à Augsbourg le 14 d’Avril iff5, étoit un fort savanthomme. Le public lui est redevable de l’Edicion de plusieurs anciens Auteurs Grecs ( A ). IIemploia toute fa vie à l’instruction de la jeunesse dans le Collcge de Sainte Anne, dont enfin il futfait Recteur Pan iysz par les Magistrats d’Augsbourg. 11 s le firent aussi Bibliothécaire} Lc l’on(<0 T ïìí s dl> nc suroît assez louer les foins qu’il prit d’enrichir leur Bibliothèque (B). II conoissoit très-bien ;us

fsTempío les bons Manuscrits, & les bonnes Editions} Lc il faifoit enfortc que les Manuscrits, que l’onserato 1 ' 8 /?" rtchetoit pour l’ornement de cette Bibliothèque, n’y demeurassent pas ensevelis comme un thrésor mtcrpt«-ìis t H caché fous la terre, il en publioit les plus rares avec des Notes de fa façon. II fit de bons Ecoliers,troFrlheit & en att ”' a un «ombre dans Augsbourg (a) (C). II y mourut Pan 1617. Je raporterai

t*g- 's»-’ ce qu’en difoit Scaliger ( Dj. Mr. Huet a parlé avec éloge, non feulement de la diligence qu’il choisi'»* SIÎ ' aportoit à déterrer les vieux Manuscrits, mais aussi de son habileté à traduire {b). ?•*

(A) Le public lui eft redevable de l'Edition de plusieurs an-ciens Auteurs Grecs. ] II publia les huit Livres d’Origenecontre Celse en Grec & en Latin à Augsbourg 1605 in 4.La Sapience de Jésus fils de Sirach , ou l’Ecclesiastique enGrec 8 c en Latin avec des Notes, à Anvers l’an 1604. LaBibliothèque de Photius en Grec avec des Notes, à Augs-bourg l’an 1601 in folio. L’Histoire de Procope en Grecavec des Notes, dans la même ville Pan 1607 in folio. Cesdeux derniers Livres-là n’avoient jamais vu le jour. Geo-graphica aliquot excellentijfimorum Authorum Marciani, Scy-lacis, Artemidori, Dicaarchi , à Augsbourg Tan 1600 in 4.Trois ou quatre Traitez de Philon. Eclog/t LegationumDexippi Athenienfis, Eunapii, P. Patricït, Prifci Sophifta,Malchi Philad. Menandri cum excerptorum corollis è librisDiodori Siculi amijfis , à Augsbourg Fan 1603 in 8. QuelquesTraitez des anciens Peres, &c.

(B) On ne fauroit ajjex. louer les foins qu il prit d’enrichirleur Bibliothèque. ] Le Sieur Spizclius va nous l’aprendre enLatin : on verra dans ses paroles qu’Antoine Eparque Evê-que de Corfou avoit ramassé de très-excellens Manuscrits,qui tombèrent entre les mains d’Hoeschelius. Cum infupercelebratijfima Bibliotheca Augustana admìnistratio ipfì estet de-mandata, omni virium nifu ejus procuravit incrementum, ne culli parcens laborì, libros excuses pariter ac manuferiptos, ma-xime Gracos, melioris item nota authores, ac librorum tditio-nts conquifivit, steque Bibliothecam Augustanam veluti publi-tum aliquod ALrarium inflruxit ad omnium promifeue indigen-tìam fublevandam. Et cum rariffìmorum Codicum MSS. Graco-rum , magno art ab Antonio Eparcho Epifcopo Cor cy r en ft

coemptorum copiam ejfet confecutus , maximam curam adhi-buit, ne thésaurus ijle librarius in arcanis Bibliotheca hujusrecejftbus veluti in perpetuo quodam custodiretur carcere, fed inpublicam etiam lucem magno cum totius Reipublica literariabono er commodo prodiret (1). Le Catalogue des ManuscritsGrecs de cette Bibliothèque, composé par Hoeschelius, &publié l’an 1595, est de main de maître (z).

(C) ll fit de bons Ecoliers, cr en attira un grand nombredans Augsbourg.’] Je me servirai encore des expressions deSpizelius. Gjuam praclare, dit-il (3) , quamque féliciter de-mandata fibi funPlioni fatisfecerit, plurimi testari pojfunt virieruditi qui e variis Germanta, ltalia, Belgiique civitatibusHoefchelii gratia Augustam fe contulerunt, quibus viri hujusinstfttutions uti, inque Lingua Graca proficere cura Ct cordifuit. Vert de illo dici potest, quod

Mille foro dédit juvenes, bis mille ministrúmAdjecit numéro purpureaque toga.

fe

Le Sieur Colonies nomme quelques Voiageurs quiloiioient fort d’Hoeschelius (4).

(£>) fe raporterai ce qu en difoit Scaliger.] ,, Hoeschelius,, Luthérien mais docte: fi Vester ne le soutenoit, on l’au-„ roit dejà chassé. II est bien pédant, mais bon homme.„ Scaliger lui a envoyé son Procope, mais il en a eu un plus,, ample de la Bibliothèque de Bavière. Hoeschelius en son» Procope a fait imprimer des fragmens de mes lettres &„ de celles de Casaubon. II fait imprimer Origene . . . . -», Hoeschelius non est magnus Gracus,fed diligentijfimus (5) ' -

fil Spí-,*eli®> «>Tewplp

Hoiioti*

léser» 10 ’pat. )î°-

(2) r ,!l íColon 11 '*’Eiblioí 11 -Choisi' >

pet- Ií4 ’

(») S K

ztlius» <*

T'WP 1 . 0

j}onoh*

Ki« a ‘ 0 : l0 .

pog.V- 9,ì

U) f'

blioth-ChoiG*

t*

f A 1 *

seíU " ú'

(4) ll sticct-da k Tile-mannusHeshusius,Va n 1588.Melch.Adam. inVit. Theol.

pA£. 6 2 2,

(1) Micr*-Nus, Syn-tagm. His-tor. EcclesiLibr. III ,Se&. //,? a X‘ «71Edit* 167p.

( 2 ) llincfaftum utDaniel Hojf~mannus St*'penntendenscr ProftjsorHelmftadìen ♦

JÎj 9 & Bafi-lius StaterusHenrici JuliiDua’s Bruns -VJicenfîs con-cionatir auli-cus , graviterinter fefe deb<ic dogmatscontenderent .AdamusContzen, inJubilo Ju-bilorum,fag. 2 Í4Votez, aujjitag.z*6.

(j) Mierx-lius , Syn-t«gm. His*toi. Ecclcf.¥*£■ 87 i.

(4) Thoma-Pri-sât, XLI 1 ,

HOFFMAN (Daniel) Surintendant Sc Professeur à Helmstad ( a ), fut le chef d’uneFaction Théologique ( A ), qui excita quelques troubles vers la fin du X V I siecle. II sonnades difficultez fur la Formule de concorde que l’on donnoit à souscrire, & au lieu de concouriravec le Docteur Jean André pour le soutien de ce Formulaire , il se retrancha dans des distinc-tions captieuses. II ne voulut point admettre l’Ubiquité , mais feulement la présence de JésusChrist en plusieurs lieux. Cette Querelle, qui ne dura point, laissa des dispositions à la divisiondans les esprits ( B )} deforte que l’on disputa quelque tems après fur d’autres matières avecbeaucoup de chaleur, Hossman étant toujours Chef de Parti. II s’agissoit entre autres choses dcl'usage que l’on devoir faire des principes de la Philosophie dans les matières dc Théologie} Sc ilest à remarquer que les Professeurs en Philosophie fe rangèrent du côté le plus favorable au*Orthodoxes ( C ). Daniel Hossman Sc Théodore de Beze écrivirent l’un contre l’autre sor l a

Con-

(A) Il fut le Chef d’une Eafîion Théologique. ] Ce fut leXIII Schisme qui s’éleva dans l’Eglise Luthérienne. Deci-mi tertii fchifmatis autores Helmstadienses, interque eos pra-cipui Heshusius cr Hoffmannus', peffimo exemplo .extiterunt.Formula enìm concordia cum fubfcribendum , cr Apologia con-ficienda ejfet, illi,livore dicam anprotervia, pium A. Andreaconatum fpernentes, cum Christum exaltatum omnibus rébus obrealem idiomatum communicationem deberent dicere prafentem,multiprafentiam ejus faltem defendebant(i). Le Jésuite AdamContzen remarque fous Fan 1584, que 1 Antagoniste d’Hoff-man étoit le Prédicateur d’Henri Jules Duc de Brunswic (z);& que ce Prince en qualité d’Administrateur de l’Evêchéd’Halberstad imposa silence aux parties. Voiez aussi ce qu’ildit fous l’an 1 ;pz.

(B) . . . Cette Sjuerelle . . . laijfa des dispositions à la di-vision dans les esprits.] Le prémier Auteur que je cite dansla Remarque précédente continue ainsi. Sed in cineribusfuffocata est controverfta, cui utinam f ornes novus postea nonejjet quafitus ! Sopita jaceat cum altéra illa, qua de resurrec-tione impiorum quaerebatur, an virtute meriti Christi suturafit, neene? ut & cum illa, qua quaerebatur, an semper informa syllogistica disputari debeat : & cum aliis quseslionibusvexatis, de philosophie ufu & abusu (3I.

(C) Les Professeurs en Philosophie fe rangèrent du côté le plus

favorable aux Orthodoxes. ] C’est le témoignage que leurrend le Sieur Jaques Thomasius dans l’une de ses Préfaces.Celebris est, dit-il (4), qua parentum nostrorum memoriâ j lu-liam concuífit Academiam , Hofmanniana controverfta ,finientefeculo proxime praterito coopta, ineunte hoc nofiro feculo nonfine Philofophorum, qui tum ab partibus ftabant,

laude sopita. De qua nihil addam, tum quod ob recentioremmemoriam neminì res est hnota . . . tum maxime, quod inperfonâ Theologi unius altertufve inconfiderati , fanâlijftmafeientia parcendum ejfe omninb exiftimo. II examine dans ceDiscours si une chose peur être vraie en Philosophie, & fausseen Théologie, comme quelques-uns l’ont prétendu; & ilobserve qu’entre ceux qui ont osé affirmer un tel Paradoxe,

les uns ont été poussez par un respect excessif pour Aristote»

8e les autres par une haine déréglée pour ce Philosophe.Ceux-ci étoient les Théologiens. Ad Theologos venio, 'verso plané affeéíu idem dogma defenfantes. Non enim arnotffed odio Aristotelis, non veneratione, fed dedignatione PbW'fophorum, in iftam temtritatem, ne quid gravius dicam » f ri '.ctpitati funt (5), Afin que l’on puisse mieux comprendre Çss e .étoit le sentiment de notre Daniel Hossman, je mettrai Kencore un Passage de Thomafius: il contient un fait qui.®?"rite par lui-fneme d’être raporté. (6) Nisi enim fallor, tnjt'lix illud c r feandalo plénum ctrtamen, quod nostra r»ttn> rtasuper QuaJHone: sitnt DEUSpeccati causa per accident? cir 'tatum fuit, é fepulta Hofmanniana controverfia cineribus apropullulavit, aut videri faltem voluit propullulajfe. Hon fné abludere à vero qua dixi, facile (opiner) perfpicit* “ .JViri, Pauli Slevogti Pervigtlium de diffidio Theologi & “losophi in utriusque principiis fundato, (hoc enimmen eft, ) pervolutaverit (*). Enimvero hic inter ’

qui quastionem modo diSlam in ifthoc script0, quod vtgej 1tertius hujus feculi annus produxit in feenam, exettaretjusque negativam in Scholis Theologorum, affirmativam .Philosophes veram ejfe (f) defenderet. Cui anno ftattquente Vir non minoris eruditionis laude claruslerus diseurfuum Theologicorum qqadrigam ( J ) ^ ^

intercejjiffi^ ( f ) Vide ibi Difcuisum I VI pog. 64 à"

(!) íi0 'iM lp -( é) i i0 '

t* î4! .

‘" ft* ■

5 iï>

sS-

-K-

à ri. f »" 1

( quod ipsum quoque legitut in titulo ) Fhiltsophi ac Thctlcg' ""

D> R (1a- .

Thomasius a raison de dire que ce fut une chose tres- u celeuse, de voir soutenir qu’il est vrai en Philosophie S 1 yra i ■— (lest auteur du péché par accident, mais que cela n e p jj t

en Théologie. II a raison d’aprouver Casma , q ^

qu’un tel partage de la vérité est rm “““est plus propreerreurs les plus impies (7) : car en effet p P q Ue

, . , ,. Junlíccro illam vcrítatem este pseadariftetff }

'nrizivzisr Sp -. tprrr . cas "””

/jgj, VI, a/ud Thomas. Piatfat. XLII, pag, 243,

T hi> ( 0< °fca