H U N N I U S.
(rr) Micrx-lius, Syn-tagm. Hist.Ecoles, pag.760.
(rz) Inde d: -vin t benedìc-tìenìs vejli-gin , tnm inre famìliari ,tw/i in co po-t'stìmttm dc-prchendit :quod juxtapromtjjientm
Psalmi, Viditfilios 3 Cfilias , sicutplantado-nes oliva-rum , incircuituinenf.c sua;.lApnd Mcl-chior,Adam. inVitis Theol,pag. 730.
(24) Vscattmr
cxxvur.
selon U Ver-sion de Clé-ment Ma-lot.
(r;) VotezMoìlerus,Isagoge aíHistor.ChctsonesiCitnbricac,Paru III,P*l- 46».
(26) Tiré deMicrilius,Syntagm.Hist. Ec-ries pag,760,761.
(17) Marti-nas Schooc-k!us,Eset-citat. varìar.
pag. SlEd.it.
in 4 .
(iS) Baillet,^Art. 77, de!Aliti.
(29) Voici hTitre en sonentier : Ag\-dii HunniiCalvinusJtnlaïzans,hoc est,Judaïca:glossx &corcuptela:quibusJoannesCalvinusillufiricraScriptiuxSacra: loca,& testimo-nia de glo-liofaTiini-tate, Deita-te Clnisti >
& SpiritusSancti, cumprimis au-trui vatici-nia Prophe-tarum deadventuMelTìcc.na-t!vitaleejus,psílio-ne, tesuriee-tione, as-censions '-dcœlos , &f-ffione addexteramDei, detes-taiidum inmodumc orrumpere
«onabhot-
mit.
S14
Quelques-uns de scs fils sc sont fait conoître par leurs Ouvrages (//); mais l’un d’eux sc fit Ca-tholique Romain (/)• 11 n’y a point de Livre où notre Hunnius ait plus fait paroître ion en-têtement & fa violence , que dans celui qu’il intitula Calvinus Judaïzans ( K ). On y accusaCalvin de tant de crimes en matière d’Hérésie (L), qu’il eûc eu sujet de craindre le traitement
de
rias traBatus de articulis fidei , aller polemica, tertiiis cy quar-tas commentaria in Mathaum, Johannem , cy onmes perte Epis-tolas Canonicas , quintus disputationes cy orationes varias con-fines. Edidit etiam vernacula lingua pojiillam Evangelicam cyEpiftolicam. Homilìas in VI Prophetas , Threnos cy Catechìs-mum, consejjionem de persona Christi cy id genut alia (21).Quant a sa fécondité conjugale , on nous assure dans sonOraison funebre, qu’il reçut du ciel la bénédiction promiseaux fidellespar le Plàlmiste (23).
Gluant à l’heur de ta ligneTa femme en ta maisonSera comme une vignePortant fruit h foison;
Et autour de ta tableSeront tes enfans beaux,
Comme un rang deleélableD’oliviers tous nouveaux (24).
(H) Quelques-uns de ses fils fie font fait conoître par leursOuvrages .] Nicolas Hunnius, Professeur à Wittem-berg, 8c puis Surintendant à Lubec, a publié, Epitome cre-dendorum : Examen errorum Photintanorum ; Captstrum Lan-cillotto impaBum : Necejfaria defenfio de Papa Antschristo : Re-futatto Weigeliana Theologia : Apoflasta Ecclefia Romane. : Pellisovina papiflica : Innocentia Lutheranorum : Fundamentalis dis-fensus Lutheranorum cy Calvinianorum : NeceJJaria Admonitiocontra theofophos (25), novelles Prophetas, nomine minìsteriiLubecenfis, Hambsirgensts, cy Lunaburgensts, 8c quelques au-tres Traitez. II mourut l’an 1643 , âgé de cinquante-huitans. Son frere Gilles Hunnius étoit mort Tannéeprécédente Surintendant général d’Altembourg (26).
(/).... L'un d'eux fe fit Catholique Romain.] II étoitJurisconsulte,8c s’apelloit Helfricus Ulricus Hun-nius. II publia à Cologne l’an 1633 un Livre où il pré-tendit faire voir, que de l’aveu même de quelques doctesProteíians , on est obligé dc restituer à la Communion deRome les biens d’Eglise qui lui furent enlevez pendant laRéformation de Luther. On a reproché à Voetius d’avoirpillé dans ce Livre-là ses autorisez, 8c ses raisons contre lesChanoines d’Utrecht. Iterato noto, pellucentem illum cento-nem , magnam partem confarcinatum efie ex duodecim constliisLutheranorum . . . fimul editis per Helfricum XJlricum Hun-nium , f C. filium JEgidH Hunnii , celebris quondam ThéologieDosions cy Professons in Academia Witebergenfi, qui pelleíiusojfa Antichrifliana, cum turpijfime defecijset ad Pontificios, at-que fecundum fatum Apostatarum, negligeretur ab iis, qui exem-plo diaboli Matth. 4. 9 . plurimos feblatores fibi colligere soient,per mysticam tllam vocem : Haie tibi dabo : Colonie Agrippineanno 1633 evulgavit duodecim illa Responsa, feu, ut ipfe pa-riter vocal, Prœjudicia, inscrìpta Abbati Fuldenfi, cuminfinem , ut evinci pojfet, Lutheranos {per errorem summum iisconjungit Calvinijias, quum neque Mattheus Wefsnbecius ,ne-que Hieronymus Treutlerus, prout fingit Hunnius , unquamvixerint in communiant eorum, qui Calviniste audiunt) esteaéroKarcciígnus, atque dictante propria confcientia ,debere resti-tuere bona Ecclestastica, à fe invasa, occupata , direpta, acprophanata , ut loquitur famelicus Apoftata in titulo. Verumeste quod dico, quivis cognofcet,fi instituent Confilium Theologi-cum comparare cum hifee Responfir, tibi aut Hunnius, aut ejusTypographus erravit in citandis authoribus, maxime juris Ca-nonici textibus, pariter {respicio primam editionem) errant Ar-chitecli hujus, Kkt’ àvrítpçxtni, Confilii Théologies; quod adeoimpudent, ut pag. 25. fpeciatim in hune Hunnïs traèlatum di-gitum intendat (27 ). Mr. Baillet à qui rien n’échape n’a pasignoré le changement de Religion de cet homme; mais iln’a point su que c’étoit un fils de l’Auteur de 1 ’Anti-Gretfer.Voions ce qu’il dit: „ Lors que les Protestans, qui nous al-„ lèguent YAnti-Hunnius 8c la Résolution Anú-Hunnienne de„ Valentin Bullen Luthérien, comptent encore Hunnius par-,, mi ceux de leur communion, ou ils nous donnent lieu de„ croire qu'ils ont confondu Nicolas Hunnius Luthérien„ mort dès l’an 1643, avec Helfricus Ulricus Hunnius Juris-,, consulte Allemand, converti du Luthéranisme à l’Eglise„ Romaine, qui vivoit en même temps que l’autre Hun-„ nius; ou ils ont voulu dissimuler fa conversion, soit qu'ils„ ne la crussent pas véritable, soit qu’ils la jugeassent de peu„ de durée. Quoi qu’il en soit, Val. Bullen fit imprimer„ contre luy son Anti-Hunnius à Leichen l’an 1633 in 8,„ sous le titre de Refolutio Anti-Hunniana feu Responsto ad,, calumniosam Resolutionem tertiam prejudicialium Qutstio-„ ninn H. Ulr. Hunnii. 11 témoigne dans cet Ouvrage être„ tres-perfuadé qu’il n’y avoit point de dissimulation dans son„ renoncement au Luthéranisme, 8c il fait assez connoître,, qu’il avoit lu son Livre des xn Argument indistblubles de» la Religion Catholique, qui avoit paru à Cologne in 12 dès» l’an 1632 (28) ”. Notre Ulricus Hunnius publia à Giesseun Traité de Tranfafiìone l’an 1615 , quatre Livres variarumRefolutionum suris civilisé Francfort l’an 1620,8c une Dis-pute de Homicidio cy eius pœna, à Marpourg lan 1625.
{K) Il intitula un de ses Livres Calvinus Judaïzans ( 29 ). ]Je ne fuis pas satisfait des lumières quej’ai aquiscs jusquesici fur l’Histoire de cet Ouvrage , 8c fur les luîtes qu’il aeues; mais je croi pouvoir dire, 8c j'espere que Mr. Bail-
let (30) ne m’en saura pas mauvais gré, que ce Livre neparut point l’an 1375. Hunnius n’avoit alors que vingt-cinq ans; 8c s’il se fût signalé à cet àge-là par un tel Ou-vrage, l’Auteur de son Oraison funebre n’auroit pas man-qué de P observer, 8c n’auroit pas dit que ce fut environl’an 1584 qu’Hunnius commença d’écrire contre les Calvi-nistes. Le Jésuite Contzen (31 ) met à l’an 1593 l’impres-fion du Calvinus Judaïzans, Lc je croi qu’il a raison. Cequi m’embaraste est de voir dans la Vie de Pareus qu’cnl’année 1593 Gilles Hunnius troubla la paix del'Eglise, cnaccusant les Reformez, 8c nommément Jean Calvin , dejudaïzer. Je raporte un peu au long le Passage, parce qu’ony trouvera quelques traits du caractère de notre Hunniusselon le jugement de ses Adversaires : Repertus est anno dein-ceps 1395 turbulentus quidam Gracchus, qui pacem Ecclest&livido calamo inquietare paravit, egre ferens, EvangelicorumPrincipum animas à tribunitiis Ecebolorum concionibus aïhor-rere , unìonemque ac concordiam Christianam ferìo meditanquam proinde non alia fabrica melitts fe difrumpere poste fpera-vit, quam fi immani ifto convitio gravant Ecclefias Reforma-tas , criminatus eas Judaïzare •• ac C ALVINUM primìpsta-rtm Ecclefiarum Reformatarum DoBorem , Judaicis glojfispleraque oracula Veteris Testaments detemerare. Accufatio hcctametst non communem caufam Ecclefiarum Orthodoxartimtangent, proprieque eam speéaret , cujus Epifcopus fuisses Cal-vinus , tamen quia per illius latus citera omnes in capueC H r 1 s t o unitipetebantur , propudiosts istis calumnïis Cly-peum Veritatis Catholicœ de sacrosancta Trinitate opposait ,Ecclefìasque Orthodoxas, cy Calvinum Eletlum Dei organonfortijfime asteruit : adeoque in fumos distipavit Judaïca cy A-rianica illa cymbala (32). En lisant cette conclusion, ne croi-roit-on pas que la querelle fut entièrement amortie par laRéponse de Pareus ? Cependant cela n’est pas vrai. Hunniusrépliqua ; son Adversaire répliqua aussi. Hutterus raportequ’en 1398 Hunnius publia deux Livres contre Pareus quiavoit écrit pour Calvin ( 33 ). ” Pareus revint à la charge par„ un Livre qu’il fit imprimer à Neustadt l’an 1599 in 8, fous,, le titre d ’Orthodoxus Calvinus oppofitus Pfeudo - Calvino„ Judaïzanti: Ouvrage qui fut réimprimé quarante deux,, ans après à Geneve (34) ”• C’est Mr. Baillet qui m’a-prend ceci, 8c qui me jette par là dans un nouvel embarras:carj’infere de la Préface du Calvinus Orthodoxus (33), quePareus le composa 8c le publia l’an 1594. II dit (36) que lesmanès de Calvin reposent depuis trente années dans le tom-beau , 8c que cette Apologie auroit paru à Francfort à la foi;re du primeurs, si l’autorité des Supérieurs n’avoit retardél’impression (37). Ils ont changé d’avis, ajoûte-t-il (38),Lc aprouvé que je publiasse ce Livre. Cela marque claire-ment que le Calvinus Orthodoxus fut imprimé l’an 1394; &néanmoins l’Auteur nous aprend aux dernieres pages q ueSamuel Huber avoit été bani de Wittembcrg, ce qui n'ar-riva qu’en Tannée 1595 selon Melchior Adam (39).
(L) Il accusa Calvin de tant de crimes en matière d’H íre ~fief Voici le Sommaire de son Calvinus Judaïzans, tel c ] uePareus le donne (40).- In ipfio lìbri titulo Calvinum ex Ari*'no Juditim, vel certe ex Arianizante Judàizantem facit , &amarìstìme pastim infeâlatur, quod mer a ambitione, studio p ir sverso, ludo aleatorio, versutia veteratoria, temeritate défi 1 'toria, Scripturas sacras à fenfu proprio ad peregrinum inflefíA’quod eafdem tetris corruptclis, glosfis impiis, proditoriis elust 0 '
nibus
ad
cy plenis Judaïca perfidia neqtùtiaque strophis , .
fuam cy aliorum perniciem horribiliter alia detorqueat: st u °.testimonia de Deo utso cy trsno stropharum fuarum fpinis i» irlcet : quod Scriptura lacis aternam Deitatem Christi confiefi fi.tibsss calìginem Judàham offundere non reformidet : 1 ~
luftrijfima vaticinia Prophetarism de Mestla Judaicis perverjitnibus involvat : in fraudem Christiana religionis aiulteret : Vrad perfidiam Judaïca infidelitatis, Arìanaque impi‘t at,s rí ',tundendam strophis nefariis hebetet , inutiliaque reddat : fi 1 _Evangelistarum , Apostolorumque facrofanHas explicationct » cquiter éludât : ipfos Apostolos fub ferulam cenforiam revote^flagelles : quod Scriptorum Ecclefiasticorum, veterum CV r ^ c stium,pias interpretationes altistìme defpìciat cy irrideat,tpfil 1
fexagenarios de ponte pracipitet, cy c. Pastim etiam ní>n a st
rbis
modo farcafmis furdo illudit, sed cy conviciatur virulentifist 1 ’appellitans acutum Diaboli inftrumentum , Censorem, Art] ^chum, Diâlatorem , Apoftolo Panlo dofliorem,
Scriptura interpretem, Doslorem superciliosum,
Judaïcarum architedum, colubrum, Angelttm cy Sp f 1tenebrarum ex aíyfist puteo emergentem, cy qua alia ' y f u5 ^ on .neris infinita feint maledicentia ejus emblemata,vicia, lellu. fane cy auditu horrtnda. Notez qu il déclares’il ne fait voir à l’œil le Judaïsme de Jean Calvin , Sque jamais on ne le croie fur aucune chose (41 )• “ n -, ^{qìcpossible de s’empêcher de faire cette demande. Ou ^ ^persuadé de ce qu’il disoít,ou il ne T étoit pas? Le pa j e
charité Chrétienne est de dire qu’il l’étoit ; car fans ^
: homme q w ru
faudroit prendre pour le plus méchant 1terre. Disons donc qu’il parloir selon sa periux,."--cluons de là que dans les tempéramens chauds, ǰ i, ;_.. -rnen tU tìpn . if» ff'if» pst nnp flirte d'ivresse qui trouble
le sien, le zèle est une sorte d'ivresse qui Uuu^ -- L/l
T esprit, qu’on voit tout double , tout de travers • r
Bacchante, qui fe rua fur son propre fils qu elle pr ol j
un sanglier (43), pendant qu’il regardoit sans aucune
•j s ) VtiA’Jrt. 66 ’!«»• I- .Us A>a“
ͻI U "
ruffl) (■
)° 7 -
, pbfsir) n vus P 1 .
t,f pr
busHW’
0 Pare"respoiT
uV» 1
patieri
kf * 1
An 11 -
s ) C'ifi 1
x'm
164^
(!<)
!‘í- 4 ‘
( 17 ) ***
H-
ií«
(<2{jimnn, ? a
71 v-
uo) P* rí “ f ’
LA/f'
S»
9 ‘
(,t)t 1« ellíl
ÍMs 1 '..
ttol
ans
tsnst' jt A
ft*
t# 1 * .
in* V , t ft*
if" ftl'
E<T k
ifij ‘J
,jU» iíT
v!rft 69 -
ris ft F
Ovi' JlUS ’