20

dadelijk nader zullen vermelden, — aan werktuigkundigeonderzoekingen besteed, ook de nachten gingen niet onge-bruikt voor hem verloren. Hij bad na zijnen eersten verre-kijker er nog twee andere gemaakt, een van twaalf en eenvan drieëntwintig voelen. De laatste bad eene vergrootingvan ongeveer honderdmaal. Daarmede beschouwde hij da-gelijks den hemel, zoo dikwerf de toestand der lucht zulksveroorloofde. Uit het verslag zijner waarnemingen blijkt,dat hij niet zelden lot drie ure des nachts of, midden inden winter, reeds ten vijf ure des morgens zijn kijker naarden hemel rigtle. In dit tijdperk valt dan ook verreweghet grootste deel der sterrekundige waarnemingen van Huy-gens. De vrucht dier driejarige werkzaamheid is zijn be-roemd Systema Saturnium , dat voor het eerst in 1659verscheen, met eene opdragt aan prins Leopold van Toska-nen , die zelf beoefenaar en ijverig voorstander en bescher-mer der wetenschappen was. Daaraan gingen bovendientwee latijnschc gedichten vooraf, het eene van NicolaasHeinsius, het andere van zijnen vader, waaruit men debewondering leert kennen, welke zijne ontdekkingen reedstoen gewekt hadden 17 ).

Om dit geschrift naar waarde te schatten, moet men zichverplaatsen in den tijd toen het verscheen. Galilei had in1610 Saturnus door zijnen kijker beschouwd en waargeno-men , dat die planeet zich niet, gelijk de andere, als eeneenvoudig rond schijfje vertoonde, maar dat terzijde daarvanzich twee ligchaampjes bevonden, die, naar hij meende,door eene kleine tusschenruimte van de planeet gescheidenwaren. Toen hij nu in 1612 de planeet nogmaals be-schouwde, waren die ligchaampjes verdwenen ; Saturnus wasrond even als Jupiler, maar ziet! later werden diezelfde