68

„la malice de nous les eonserver”, en als tegenhanger met denwiskundigen, die een slecht dichter was, haalt hij vervolgens eenpaar plaatsen uit Boileau en Delille aan , om te doen zien datdichters soms zeer slechte natuurkundigen zijn. Trouwens Yol-taire zelf heeft het eens door eigen ondervinding geleerd. Tijdenszijn verblijf hier te lande, bragt hij een bezoek aan ’s Gravesandeen begon met dezen een gesprek over de natuurkundige grondbe-ginselen van Newton, ’s Gravesande, die blijkbaar den naam vanzijn bezoeker niet goed gehoord had , antwoordde daarop aanvan-kelijk niet veel, maar zeide eindelijk: „ik zie, Mijnheer! dat gijde natuurkunde van Newton alleen kent uit een geschrift vanzekeren M. de Yoltaire, die blijkbaar die grondbeginselen niet be-grepen heeft.” Toen zijn bezoeker hierop zeide , dat hij zelf deschrijver er van en zijn naam Voltaire was , antwoordde de Leid-sche professor droogjes: „Dat spijt my voor u.”

52) Men vindt de herroeping van het edict van Nantes alsoorzaak van het vertrek zoowel van Huygens als van een anderuitstekend lid der Akademie, den Deen Romer, vermeld bij ver-scheidene schrijvers: bij Montucla (1. c. p. 427), Delambre (1. c.p. 550), Condorcet ( Eloges des académiciens , Paris 1773, p. 131),Arago ( Oeuvres complètes , III, p. 358). Dit kan echter niet geheeljuist zijn. Het edict van Nantes werd eerst herroepen in 1685.In het jaar 1681 , toen Huygens Frankrijk verliet, waren echterde tegen de protestanten gerigte vervolgingen reeds begonnen.

53) Hoe Huygens over het katholicisme dacht, blijkt uit devolgende plaats in een zijner brieven aan Leibnitz, gedagteekendden 12den Januarij 1693: „J’ai lu avec plaisir vos lettres a Mr.„Pelisson, dans 1’ une desquelles vous dites assez fortement leurs„veritez a Mrs. les Catholiques. On voit dans les reponses com-„ment ils emploient les douceurs, les louanges et tout ce qui„peut servir pour tascher de vous attirer a leur parti sans que„je croie que cela vous tente le moins du monde, ne pouvant„m’imaginer comment une personne d’esprit peut se soumettre„a croirc des absurditez et les niaiseries qu’enseigne cette reli-„gion , ni comment un homme do bien peut approuver la cruauté„dont elle use a contraindre et forcer les consciences.”

54) Dat Christiaan Huygens zijne laatste levensjaren grootendeelsop het nog aanwezige, aan den weg van ’s Hage naar Delft gelegenHofwijck sleet, is zeker. Men zie onder anderen zijnen brief aanLeibnitz van den 4 September 1691. Toen hij in 1681 in zijnvaderland terug kwum, woonde zijn vader alleen. Uit diens