IOO

Hydrostatica.

extantis, & duobus discis , tanquam remis eamimpellentis. Id autem quod mirum omnibus ac-cidit , modo magis, modo minus navicula mer-gebatur , ita ut nonnunquam tota fere extarer,aliquando fere tota intra aquas lateret. Quaeriturautem modus.

Respondeo Potuisse id fieri, quod duo quasitabulata , vel pedibus vel quacumque alia ra-tione , ad invicem admoveri , atque adeo aerinclusus comprimi, & tunc totum aggregatumex corio , homine , & aere fiebat molis mino^ris , & consequenter gravitatis specie majoris;quare magis deprimi debuit , & mergi , dilatatoautem aere incluso reddebatur major moles totiusaggregati , atque adeo minus proportionalermergi debuit. Vel potuerunt folles includi intranaviculam , quibus aut ejiceretur, aut intromit-teretur aer.

PROPOSITIO XIX.

Problema.

Termometmm consruere.

Propositione l/.vidimus ampullulas,intra ma-jorem phialam inclusas , modo descendere, modoemergere,prout in angustiorem locum, coarctaturaer in iis inclusus. Sint ergo quamplurimae am-pullulas j qua: fere cum aqua consistant in aequili-brio , hoc est tantum non mergantur, certum estquod ingruente frigore constringetur aer intraam pullulas contentus,in cujus locum aqua succe-det, atqde adei» idem prostabit frigus, quod faciecompreflio aquae.

Quare si sine plurima: hujusmodi ampullulaenon omnino aequales in gravitate sed quasi gta-datim disserentes , qua; erit majoris gravitatisprimo frigore descendet, exinde sequens , & itadeinceps ; remittente autem frigore , ascendentcontrario ordine , unde ex numero am pullula-rum demersarum , aut supra aquas extantium,visfrigoris nota fiet.

PROPOSITIO XX.

Theorema.

O nomo do intelligatur navium magnitudo quamper dolia metimur.

Commune est apud nautas, ut dicatur naviscentum , ducentorum , mille doliorum, quodcommuniter i nonnullis accipitur , quasi navismoderate onusta, centum , ducenta , aut milledolia vehere poflit.

Licet ille sensus non sit absorms , possunt ta-men eaedem voces pati sensum paulo doctiorem,nempe eum ( expropostione sexta huiut ) omnecorpus grave ita mergatur in aquam , donecj inea locum occupet aquae ipsi aequiponderanris:illud navigium centum doliorum erit, quod me-diocriter onustum , i n aqua loeum occupat illiusaqua: , quL sufficeret ad implenda centum do-lia. Unde concludimus totam navim simul cumimposito onere aequalem esse in gravitate, centumdoliis aquae: est autem pondus Pt volunt nonnul-li bis mille librarum.

Unde qui unius dolij magnitudinem , & pon-dus tenuerit, facile poterit ex immersione navis,& ejus item magnitudine totum ejus pondusaffignare. Non deerit tamen difficultas, eo quodnavium carina: irregularem aliquam figuram ha-beant.

5S5S-3^S89S9^S3S98S93S939SSS959S959^SS2i-9aPROPOSITIO XXI.Problema.

Cognito navu aut cuiuscumque fohdi pondere , de-terminare quantum in aqua mergatur.

Haec propositio est conversa superioris. Sup-ponatur enim pondus alicujus naviculae cum suoonere esse mille librarum. Ponamus autem pe-dem cubicum aquae esse duarum librarum , igi-tur navigium descendet in aqua, donec occu-pet in ea locum quingentorum pedum cubico-rum. Quare in ipso navigio affignandi suntquingenti pedes cubici, quod ex figura maximependet.

WWWWWWWWWWW.W8Z88WSZ.WKMWK;

PROPOSITIO XXII.

Theorema.

Eadem virtm requiritur ad suflentandam aquamin aere , qua necefj'aria efl ad vm aliquod va-cuum , eiusdem aqm capax in aquam immer-gendum.

Sit vas quodeumque quod primo vacuum inaere sustentur , impleatur aqua , major vis ad-hibenda erit, ut sustineatur. Dico eam vim ad-ditam , aqualem efle, illi quae necessaria est,ut vasplenum aere in aquam tantum demergatur, quan-tum plenum aqua mergeretur , modo plenumaqua supernatet.

Sit vas AB , quod plenum aqua demergaturusque ad lineam AC , vacuum vero demergaturusque ad lineam EF; dico dum vacuum erit,tantam virtutem requiri , ut protrudatur inaquam usque ad lineam AC , quanta necessariaest, ut sustentur tota aqua vasis in aere.

Demonstratio. Virtus quae requiritur ad su-stentandam aquam aequalis est ponderi illiusaquae , ponamus esse xoo libras : sed pondusaequale ioo libris , tantumdem merget vas illud,ac centum libra: aquae. Ponatur enim vas pende-re (©libras, dum vas plenum aqua demersumerit usque ad lineam AC, sequitur vas illud

tunc