82 Ausleihen.
leiden, finem laborum ae miseriarum inve-nire.
Ausleihen, transit. 1) Geld pecuniammutuam dare (credere) alicui; auf Zinsenfenori dare pecuniam alicui; zu hohen Zin-sen grandi fenore pecuniam occupare. 2)andere Dinge, siehe Leihen.
Ausleiher, der, durch Umschr. (Vorb. I.I. E.).
Auslernen, I. transit, perdiscere,percipere aliquid; Jmd. a. pernovisse ali-quem. — II. intrans, aufhören zu lernen,discendi finem facere; mau kann nie a. sem-per aliquid addiscendum est.
A uSlesen, transit. 1) auswählen, legere,eligere, selegere aliquid. 2) durchlesen,peri i gere librum.
Auslieferet, der, nach Vorb. I. 1. E.
Ausliefern, transit, tradere, dederealiquem od. aliquid alicui. Jmd. ausgeliefertfordern deposcere aliquem.
Ausliefern, das, -ung, die, traditio,deditio; öfter nach Vorb. I. 1. E. u. I).:die A. Jinds fordern deposcere aliquem, be-wirken efficere ut aliquis dedatur.
A u stock en, transit, elicere aliquem od.aliquid, eblandiri aliquid.
Auslöschen, I. transit. 1) Feuer u. dergl-,exstinguere ignem. 2) etwas Geschriebenes,delere, exstinguere, litura tollere aliquid;inducere (senatusconsultum, decretum). 3)vertilgen, delere (maculam, memoriam reialicujus), exstinguere (contumeliam). — II.intrans, exstingui.
Auslöschen, das, -ung, die, des Geschrie-benen litura; sonst nach Vorb. 1.1. E. I). E.
Auslösen, transit, exsolvere, liberarealiquem re aliqua; durch Geld pecunia ali-quem redimere.
Auslösen, das, -ung, die, liberatio;durch Geld redemptio.
Auslo osen, transit, sortiri (provincias);sorte legere (decimum quemque ad suppli-cium).
Ausmachen, transit. I) herausmacheneximere, tollere. 2) ausfindig machen, ex-quirere, conficere, invenire (aliquid alicuiEtwas für Jmd.); providere (frumentum),expedire (pecuniam). 3) beendigen, vollen-den, conficere, perficere, exsequi ali-quid; finem facere od. imponere rei alicui;einen Streit a. controversiam dirimere, li-tem componere, als Richter controversiamdijudicare; mit Jmd. Etwas a. transigerealiquid cum aliquo; duhast es mit mir auszuma-chen mecum tibi res est. Hiervon^.)— beschlie-ßen, verabreden, constituere, pacisci aliquid,convenire de re aliqua. E) entscheiden, dis-ceptare, decernere aliquid od. de re ali-qua. Hiervon particip. Ausgemacht ais
A u s n e h »i e».
adj. a) = entschieden transactus, compositus,b) gewiß , certus, exploratus; eS ist a., einea. Sache constat inter omnes, omnes in eoconveniunt. 0) aufhören, finem facere (di-cendi n. dergl.); = sterben vita excedere,vitam finire. 4) aus Etwas bestehen, es insich enthalten, A) continere (eine Olym-piade macht vier Jahre aus Olympias quatuorannos continet); auch durch constare (Leibund Seele machen den Menschen aus fiomoconstat ex corpore et animo). B) — be-tragen, von der Zahl, efficere, auch com-plere, explere : die Reiterei machte 20000 Mannaus equitatus viginti millia hominum ex-plebat; eine große Summe a. magnam sum-mam pecuniae efficere; die Perser machten100000 Mann aus Bersarum erant centummillia hominum. Hiervon = von Wichtig-keit , Bedeutung sein, impers. interesse, re-ferre (multum, magni u. s. w.).
Ausmacheu, das, -ung, die, confectio;sonst nach Vorb. I. 1. E. I). E.
Ausmalen, transit, pingere aliquid;ein Bild a. imaginem absolvere, trop. -schildern verbis pingere, depingere, effin-gere aliquid.
Ausmarsch, der, stehe Abmarsch.
Ausmarschiren, stehe Abmarschiren, Ab-ziehen.
Ausmästen, transit, bene saginare;ausgemästet pinguis.
Ausmeißeln, transit, exsculpere, inhalb erhabener Arbeit caelare aliquid.
Ausmergeln, transit, macerare, ener-vare, conficere aliquem; ausgemergeltconfectus, enectus (lanie, inopia u. dergl.);eine Provinz a. exhaurire provinciam.
AuSinessen, transit, metiri, dimetiri(castra, agrum, coelum).
Ausmessen, das, -ung, die, dimensio.
Ausniesser, der, fmensor; metator.
A u s in itteln, siehe Ausfindig machen.
Ausmünzen, transit, signare (aurum);Geld a. numos percutere.
Ausnahme, die, exceptio. Alle ohne A.ad unum omnes, omnes sine discrimine,sine ulla exceptione; mit A. Jmds aliquoexcepto, praeter aliquem, eine A. macheninit Jmd. excipere aliquem; de aliquo pro-prie statuere; praecipue od. nominatimalicui tribuere aliquid, er ist eine A. is pro-prii aliquid habet, is excipiendus est; dasGesetz macht keine A. lex ad omnes sine ullodiscrimine pertinet; es findet keine A. Stattnemo (nihil) excipitur, nullum est discri-men (vergi. Vorb. I. 1. E. u. 5. E ).
Aus nehmen, transit. 1) herausnehmen,eximere (ova nidis), tollere (ova de nido).2) ausschließen , excipere aliquem od. ali-quid; discedere ab aliquo od. a re aliqua