124
Besteller.
agere aliquid; einen Brief ob. bergt, an Jmb.6. literas ad aliquem perferendas curare;einen Auftrag b. mandatum curare, exsequi,einen Gruß salutem nunciare. Hiervon A)— von Jmb. sich geliefert verlangen, z. B.eine Arbeit bei einem Handwerksmanne opusaliquod fabro curandum dare, mandareopifici ut rem aliquam mihi conficiat; basEfsen b. eoenam imperare. B) das Feld b.agrum colere, die Saat b. sementem tacere.0) insbef: es ist schlecht bestellt mit ihm malese habent res ejus. D) heimlich anstellen,subornare falsum testem, accusatorem.
Bestellung, bie, 1) abstr. bas Bestel-len, cura, curatio. 2) concr. ber Auftrag,mandatum; viele B-en haben multa mihimandata, imperata sunt.
Besteller, ber, curator; B. bes Feldescultor agri; Verb. I. 1. B.
Bestens, adv. optime.
Besternt, ach'., Himmel, (coelum) stellisdistinctum.
Besteuern, transit., eine Stabt, tributaimponere urbi; jeben einzelnen Kopf b. tri-buta in singula capita imponere.
Besteuern, das, -ung, bie, nach Vorb. I.1. B. 0. 8.
fBestialisch, siehe Viehisch.
^Bestialität, bie, immanis seritas.
f Bestie, bie, bestia, bellua.
Bestimmen, transit. 1) festsetzen, an-geben, statuere, constituere, auch finire,definire, z. B. diem, locum (pugnae cb. adpugnam zum Kampfe), horam mortis (bieTodesstunde), poenam, pretium rei alicujus.Insbef. A) — verordnen, befehlen, sancire,constituere, durch öffentliche Kundmachungedicere; durch ein Verbot auch cavere (nequid fiat). B) entscheiden, decernere, sta-tuere (aliquid de aliqua re); dieses mögenAndere b. hoc alii viderint. C) beschließen,statuere, decernere, in animo habere, co-gitare (aliquid ob. facere aliquid). D) vor-aus b. destinare (aliquem ad aliquid ob.alicui rei; zum Consul destinare aliquemconsulem); ber Tod ist Allen bestimmt morsomnibus finita est, omnes manet, auch itanati omnes sumus ut moriendum nobis sit;der Mensch ist zum Denken bestimmt hornoad intelligendum natus est; die Armee istnach Rom bestimmt exercitus Bomam irejussus est. 2) = definire», definire ali-quid. 3) Jmb. ju Etwas b. — durch Gründebewegen , adducere, i in p e 11 e r e, movere(aliquem ad aliquid faciendum ob. ut faciataliquid); dieses bestimmte mich dazu hac reimpulsus (inductus) illud feci; sich durch E'was b. lassen impelli, adduci, moveri aliquare; sein Beispiel bestimmte mich dasselbe zuthun ejus exemplo (auctoritate) impulsus
Bestreben.
idem feci; . ich kann mich nicht dazu b. ani-mum inducere (a me impetrare) non pos-sum ut id faciam.
Bestimmt, I. adj. 1) pass. (als partidp.des Verbi), von Sachen, A) constitutus,finitus cb. definitus, praestitutus (im Vor-ans b.); auf den b. Tag ad diem ob addiernconstitutam (siehe auch Bestimmen, bes. l.O.). B) fest, unveränderlich, certus, firmus,stabilis. 2) act. von Personen, standhaft,constans, gravis, firmus. — II. adv.certo ob. certe; definite; b. schreiben vonEtwas sine dubitatione scribere de re aliqua.
Bestimmtheit, bie, explorata ratio; cura,diligentia; gewöhnlich durch Umschr. mit demAdjectiv (Vorb. I. l. A.); mit B. certo, definite.
Bestimmung, bte, 1) abstr. das Bestim-men, constitutio, definitio, destina-tio ; — Ernennung nominatio , designatio,= Erklärung definitio. 2) concr. Endzweck,von einer Person, lex ob. condicio quanati sumus, lex condicioque vitae; von ei-ner Sache consilium, munus, usus. Ge-wöhnlich durch Umschr.: bas ist unsere B. ealege (condicione) ob. ita nati sumus; bieNatur hat uns eine höhere B. angewiesen na-tura nos ad majora quaedam genuit; wirhaben eine andere B. ad alia quaedam nati su-mus; er erfüllt nicht seine B. non eo pervenitquo debet; unsere B. ist nicht Spiel und Scherznon ita a natura generati sumus, ut adludum jocumque facti videamur; der Menschhat eine doppelte B. homo ad duas res na-tus est. Jnsbes. A) den Ort seiner B. er-reichen ad locum constitutum venire, eopervenire quo jussus es. B) — Schicksal,sors, fortuna. C) siehe Vorsatz.
Bestimmungsgrund, der, ratio, causa(quo quis inductus aliquid facit).
Bestimmungsort, der, siehe Bestimmung2. A.
Bestrafen, transit, a) Jmb , punire, häu-figer poena afficere aliquem, poenasab aliquo petere, repetere, expetere; mitTodesstrafe supplicium sumere (capere, exi-gere) de aliquo, mit einer Geldbuße pecuniaaliquem multare; Überhaupt animadver-tere (Jmb. in aliquem), b) eine That b.vindicare, animadvertere scelus, poe-nas repetere etc. ob maleficium.
Bestrafen, das, -ung, die, 1) abstr. ca-stigatio; am besten nach Vorb. I. 1. B. D. E.) concr., siehe Straft.
Bestrafer, der, vindex, ultor; auctorpoenae; Vorb. I. k E.
Bestrahlen, transit. * luce sua collustrarealiquid.
Bestreben, sich , refl. niti, anniti, ela-borare (pro re aliqua, ad rem aliquam);operam dare, studere (ut aliquid fiat).