217
Erstens.
Erstens, adv. primum, e. — zweitens —drittens primum — deinde — tum (fortgesetztdurch mox, deinde, postremo).
Ersterben, intrans, emori (eicjtl.u. trop.') ;exstingui.
Erstere, der, die, das, prior, prius;
ille im Gegensatz von hic.
Erstgeboren, adj. (natu) maximus,von Zweien (natu) major.
Erstgeburt, die, *primns partus; quodprimum partu editum est; das Recht derE., Erstgeburtsrecht, das, jus aetatis.
Ersticken, I.lransit. suffocare aliquemod. intercludere spiritum (animam) alicui.trop. exstinguere (semen malorum), oppri-mere (rem nascentem), sedare (seditionem),restinguere (ignem). — II intrans, suffo-cari : spiritus mihi intercluditur.
Ersticken, das, -ung, die, suffocatio; ge-wöhnlich nach Vorb. I. 1. 8. u. II.
Erstlich, adv. 1) in Bezug auf die Ord-nung, primum. 2) in Bezug auf die Zeitprimo.
Erstling, der, quod primum est in suogenere. Jnsbes. im plur. die E-e von Früch-ten u. dergl. jprimitiae.
Erstreben, transit, assequi od. conse-qui aliquid.
Erstrecken, sich, refl. porrigi cd. per-tinere (longe weit, quatuor millia passuumin longitudinem 4000 Schritte in die Länge);trop'. auch patere; sich weit e. late patere,l'is an den Rhein Rhenum attingere , insMeer in mare excurrere od. eminere; ihreHerrschaft e. sich über einen großen Theil vonGermanien imperium eorum per magnampartem Germaniae patet; ihre Wohlthatenc. sich aus den ganzen Staat beneficia eorumad totam rempublicam pertinent, auf sehrBiele ad plurimos.
Erstürmen, transit, vi expugnare od.capere (urbem).
Erstürmen, das, -ung, die, expugna-tio; Vorb. I. 1. 8. D. E.
Ersuchen, transit ., Jmd. um Etwas, ro-gare aliquem aliquid, petere aliquid ahaliquo.
Ersuchen, das, -ung, die, preces; ro-gatus (im abtat. sing. : auf dein E, rogatutuo).
Ertappen, transit, deprehendere ali-quem in re aliqua (Jmd. bei od. über Et-was).
Ertappen, das, -ung, me, oeprencnsio;
Borb. I. i. 8. D. E.
Urtheilen, transit, tribuere, dare, im-pertire alicui aliquid. Jmd. einen Befehle. mandatum dare alicui, imperare alicui.
Ertheilen, das, -ung, die, nach Vorb. I.l. 8. v. E.
Erwägen.
Krtheiler, der, nach Borb. I. 1. E.; E.einer Wohlthat anetor beneficii.
Ertödten, transit, funditus tollere, re-stinguere, exstirpare (omnem humanita-tem ex animo, vitia).
Ertönen, intrans, sonare, personare;ringsum c. circumsonare; seine Stimme e.lassen vocem mittere.
Ertönen, das, sonitus, sonus.
Ertrag, der, proventus; E. der Erdefructus, — Getreide fruges; von Bäumenfetus; = Gewinn fructus (von Grundstü-cken) , quaestus (von einem Gewerbe); auchdurch Umschr. id quod agri efferunt.
Ertragen, transit. 1) eigtl. perferre,sustinere. 2) erdulden, tolerare, per-ferre, perpeti; schwächer ferre, sustinere:oft durch den verdoppelten Ausdruck pati etferre , perpeti ac perferre. Etwas nicht e.können non ferre aliquid.
Ertragen, das, -nng, die, toleratio,perpessio; gewöhnlich nach Vorb. 1.1. 8. O. E.
Erträglich, I. adj. 1) eigtl. tolerabi-lis; Etwas c. machen levare, lenire aliquid(dolorem, miseriam). 2) mittelmäßig, me-diocris, tolerabilis; quem ferre possis.—II. adv. 1) tolerabiliter. 2) medio-criter, tolerabiliter.
Erträglichkeit, die, 1) tolerabilis con-dicio. 2) mediocritas.
Ertränken, transit, aqua mergere od.in aqua demergere aliquem.
Erträumen, transit, somniare, fingereod. comminisci aliquid. Erträumt va-nus, fictus.
Getreten, transit, obterere aliquem.
Ertrinken, intrans, in aqua perire.
Ertrotzen, transit, per contumaciam ali-quid extorquere (alicui von Jmd.).
Erübrigen, transit, reliquum habere ali-quid; superest mihi aliquid; erübrigt reli-quus.
Erwach en, intrans. 1) eigtl. ex per-gi sci. 2) trop. expergisci od. expergefieri;excitari.
Erwachsen, intrans. 1) heranwachsen,crescere, adolescere. 2) entstehen nasci,oriri; die aus dieser Sache erwachsene übleNachrede invidia ejus rei (Borb. Y. 3.).
Erwachsen, adj. adultus; ein e. Sohnfilius adolescens.
Erwägen, transit, deliberare, per-pendere, ponderare (irtbem das Bild bei-behalten wirb); examinare, considerare,reputare (ohne Bild) aliquid; rem animo vol-vere od. volutare, cum animo reputare.Alles wohl erwogen omnibus robus circum-spectis, bene ponderatis.
Erwägen, das, -un g, die, deliberat i o ;consideratio, reputatio; oft nach Vorb. I. 1.