479
S a umthi er.
Saumthier, das, jumentum clitellarium.
Säure, die, fucor.
Säuseln, intrans, susurrare.
Säuseln, das, susurrus.
Sausen, intrans, strepere, fremere.
Sausen, das. strepitus, fremitus.
Sauspieß, der, venabulum.
Saustall, der, hara; fsuile.
sSeandal, u. s. w., siehe Skandal.
fSeandiren, transit, einen Vers pedesversus syllabis metiri; versum metri ratio-ne recitare.
t Scansio n, die, nach Vorb. I. 1. 8. D. E.
sSeene, die, 1) scena; siehe Bühne. 2)Austritt, res od. res gesta; schreckliche S. resatrox, blutige caedes.
fScenisch, I. adj. scenicus. — II. adv.seenice.
fSeepter, das, sceptrum, trop. =Herrschaft, Königthum, imperium, regnum;itch des S. bemächtigen rerum potiri; das S.fähren summo rerum praeesse.
Schaar, die, manus; caterva, globus,grex; uneigtl., von Sachen, multitudo, vis,turba.
Schaarenweise, adv. catervatim; dieMenschen kamen s. an magnae manus ho-minum venerunt.
Schabe, die, blatta.
Schaben, transit. 1) reiben scabere(aliquid). 2) wegkratzen radere (aliquid).
Schäbig, adj. scaber.
SchLbigkeit, die, scabies.
f Schabracke, die, etwa stragulum ele-gantius.
Schachmatt, adj. trop. devictus, planevictus.
Schachtel, die, capsa.
Schade, Schaden, der, 1) körperliche Ver-letzung, vitium; in engerer Bedeutung vulnus(Wunde), ulcus (Geschwür), einen S. bekom-men, zu S. kommen laedi, debilitari, vitiumfacere. 2) Unglück, noxa;= Verlust, dam-num (ein selbst verschuldeter S. bes. am Ver-mögen), detrimentum (von einem Anderen zu-gefügt); mittelst freiwilliger Aufopferung ja-ctura; auch allgemeiner calamitas, incom-modum, malum. S. leiden , erleiden, nehmendetrimentum, calamitatem u. s. w. accipere,facere, jacturam facere, incommodo od. ca-lamitate, damno affici; S. machen nocere,damnum od. detrimentum inferre, afferrealicui'; einen S., ersetzen damnum sarcire,restituere, sanare vulnus. Jnsbes.: es ist S.um ihn deploranda est jactura (calamitas,fortuna) ejus; es ist S. daß er weggereist istmolestum est quod abiit, incommode acci-dit ut profectus sit. Durch S. wird man klugmalis edocemur, incommodis (damnis, cla-dibus) docti sapiinus.
Schassen.
Schädel, der, calva.
Schaden, intrans, nocere (alicui), stär-ker damno od. detrimento esse, damnum(detrimentum) inferre alicui; — hinderlichsein obesse, officere (alicui).
Schadenfreude, bie, malevolentia; volup-tas ex malis alterius sine emolumento suo.
Schadenfroh, adj. malevolus; qui ma-lis alienis gaudet, s. sein ex malis alienisvoluptatem capere.
Schadhaft, adj. non integer, laesus;von einem Gebäude , ruinosus, quod vitiumfecit, von einem Schiffe afflictus, quassus.
Schadhaftigkeit, die, vitium; Vorb. I.1. A.
«schädlich, I. adj. nocens, noxius;damnosus (was Geldverlust bringt) ; stärkerperniciosus, exitiosus, s. Thiere animaliamalefica, bestiae quae nocent, s. Einflußhaben od. s. sein nocere. — II. adv. perni-ciose, exitiose.
Schädlichkeit, die, bisweilen vis nocendi(Vermögen zu schaden); gewöhnlich nach Vorb.I. 1. A. (die S. einer Sache darthun osten-dere rem esse noxiam, quantum res aliquanoceat).
Schadlos, adj. 1) unverletzt integer, in-columis. 2) keinen Verlust leidend damni ex-pers. Jmd. s- halten damnum restituerealicui, damnum alicujus praestare, für Et-was compensare alicui aliquid; sich s. haltendamnum od. detrimentum suum sarcire,compensare (durch Etwas re aliqua).
Schadloshaltung, die, durch Umschr.(nach Borb. I. 1. 8. IX E.) mit »schadloshalten--, siehe Schadlos.
Schadlosigbeit, die, incolumitas; ressalvae; siehe auch Schadloshaltung.
Schaf, das, ovis.
Schaf-, in der Zusammensetzung, gewöhn-lich durch das adj. ovillus.
Schäfer, der, ovium custos.
Schäfer-, in der Zusammensetzung, sieheHirten-.
Schassen, transit. 1) hervorbringen,creare, parere, efficere (aliquid), zu Et-was geschaffen factus, natus ad aliquid, nichtgeschaffen non idoneus (rei alicui). 2) be-sorgen, herbeischaffen, parare, comparare(copias, classem), conficere (pecuniam);Etwas wohin s. importare, transferre,convehere (frumentum in urbem, pecuniamAthenas), comportare (arma in templum);Jmd. od. Etwas von einem Orte s. submo-vere (aliquem), amoliri (aliquid) ex locoaliquo. Jmd. aus dem Wege s. tollere ali-quem e medio. Jmd. Hülse s. auxilium com-parare alicui, Jmd. Ruhe otium alicui con-ciliare; Rath s. consulere rei alicui, expe-dire rem aliquam. 3) absol. thun, arbeiten :