G85
Zeitabschnitt.
moleste ierre. die Z. vertreiben tempus sal-lere; einem Anderen facere ne quis temporismoram sentiat, allgemeiner oblectare ali-quem. D) die Z. in Bezug auf ihre Be-schaffenheit, die Menschen und Umstände inihr, tempora, tempus, sich in die Z. schickentempori servire ob. cedere, nach Z. und Um-ständen pro re et tempore, schlechte Z-endura, aspera tempora, in diesen Z-en Iristemporibus, ut nunc sunt tempora; in die-sen aufgeklärten Z-en in bae literarum luce.theure Z. caritas annonae, wohlfeile vilitasannonae. E) = 3eitalter, aetas; tempora,zur Z. des Cicero temporibus Ciceronis; zuunserer Z. nostra memoria, nostris tempo-ribus. F) in verschiedenen adverbialen Aus-drücken: auf eine kurze Z. ad tempus breve,von Z. zu Z. subinde, interdum; ab aliotempore ad aliud (differre aliquid), mitder Z. procedente tempore; Alle werden mitder Z. langsamer quo plus cuique aetatisaccessit, eo tardior fit. znr Z. nunc, inpraesentia, bei Z-en tempore, in tempore,vor Z-en olim, quondam, eine Z. lang ali-quamdiu.
Zeitabschnitt, der, pars temporis; tem-pus.
Zeitalter, das, aetas; unbestimmter se-
Culum.
Zeitangabe, die, durch tempus (jene Z.Paßt nicht illud tempus non convenit).
Zeitaufwand, der, temporis jactura;auch bloß durch tempus.
Zeitbedürfniß, das, *quod haec tem-pora requirunt.
Zeitberechnnng, die, ratio temporis.
Zeitbestimmung, die, descriptio tempo-rum.
Zeitfolge, die, ordo temporum.
Zeitfrist, die, dies.
Zeitgeist, der, seculum; ingenium ob.mores seculi. bei dem jetzigen Z. his moribus.
Zeitgemäß, I. adj. ad hoc (illud) tem-pus aptus, his (illis) temporibus conveniens;
— znr v rechten Zeit geschehend tempestivus.
— II. adv. temporibus convenienter; tem-pestive.
Zeitgenosse, der, aequalis (alicui ob.alicujus); ejusdem aetatis, alle seine Z-nomnes qui tum erant, omnes qui una vi-vebant. ein Z. VON Jmd. sein eadem aetatevivere atque aliquis; temporibus alicujusesse ob. vivere.
Zeitgenossinn, die, aequalis (alicuiob. alicujus).
Zeitgeschichte, die, nostrae aetatis, no-strae memoriae historia.
Zeitig , I. adj. 1) derzeitig ejus (hujus)aetatis ob. temporis. 2) znr rechten Zeit ge-schehend tempestivus. 3) frühzeitig ma-
3 clt.
turus. 4) reif maturus. — II. adv. 1)tunc; nunc. 2) tempestive. 3) ma-ture.
Zeitigen, I. transii, ad maturitatem per-ducere (aliquid). — II. intrans, mature-scere.
Zeitigkeit, die (stehe Zeitig), 1) tempe-stivitas. 2) maturitas.
Zeitignng, die, 1) Beschleunigung ma-turatio. 2) Reife maturitas.
Zeitlang, eine, als adv. aliquod tempus;aliquamdiu.
Zeitlänge, die, spatium temporis.
Zeitlauf, der, tempus.
Zeitlebens, adv. per omnem vitam;quoad vivam, dum vivam (so lange ich lebe).
Zeitlich, I. adj. 1) siehe Zeitig. 2) dieZeit betreffend, durch die genit, temporis ob.temporum. 3) irdisch humanus, z. Güterbona externa, fortunae. — II. adv. 1) steheZeitig adv. 2) in dieser Welt in hac vita, invita humana.
Zeitlichkeit, die, res humanae; vita hu-mana.
Zeitmangel,, der, angustiae temporis.
Zeitmaß, das, spatium temporis.
Seitmoment, der, stehe Zeitpunct; auchtempestas.
Zcitperiodc, die, siehe Zeitraum.
Zeitpunct, der, tempus; — Augenblickvestigium temporis, der entscheidende Z. dis-crimen (rerum), ein günstiger Z. aliqua tem-poris opportunitas, ein ungünstiger Z. alie-num tempus.
Zeitraubend, adj. in quo multum tem-poris consumendum est; molestus.
Zeitraum, der, spatium temporis;== Zwischenraum intervallum.
Zeitrechnung, die, temporum ratioob. descriptio, die Z. sehr gena» behandelndiligentissiinum esse in temporibus exqui-rendis. vor der christlichen Z. ante Christumnatum.
Zeitregister, das, annales.
Zeitnmstände, die, tempora.
Zeitung, die, etwa acta diurna.
Zeitverlust, der, temporis jactura.
Z eitver tr eib, der, — Belustigung oblecta-tio, — Mittel znr Belustigung oblectamen-tum; — Spiel ludus, zum Z. temporisfallendi causa, häufig animi causa; tadelndotii consumendi causa.
Zeitverwandte, der, stehe Zeitgenosse.
Zeitwechsel, der, temporum vicissitudo.
Zelt, das, tentorium (aus Tüchern ob.Fellen gemacht); tabernaculum (gewöhn-lich aus dünnen Brettern und mit Tüchern od.Fellen bedeckt), das Z. des Feldherrn praeto-rium. ein Z. aufschlagen tabernaculum sta-tuere, contistuere, ponere, collocare.