1254 Clafſ Xl. I. Von Wag und Gewicht.
en Pfunds/ oder Centner/ das iſt der zwoͤlffte Theil der gantzen Laͤnge. Zie-et 825 derowegenden halben Theil/ dasiſt 6. darvon eat, bleiben.Dieſe dividirt durch eins/ ſo von u.. uͤbrig verbleibt/ ſo kommen z. Dar-auß man ſiehet/ daß dieſer Balcke/ ſolcher Geſtalt eingehaͤnget/ funffmal ſoſchwer tragen wird/ als er ſelberiſt/ wo kein Gegengewicht daran gehaͤngetwvorden.1 Dieſes Exempel noch beſſer ſesefehes iſt geſetzt worden/ daß derWagbalcken in dem zwoͤlfften Theil der Laͤnge ſeye gefaſſet oder auffgehaͤn-get worden. Ziehet man derowegen 1. von 12. bleiben u.. Diß/ wie geſagt/durch. dividirt, ſeyn u. Sagt man demnach/ daß das Gegengewicht eilff-mal ſo ſchwer auffziehen werde/ als es an ihme ſelbſten wigt.
Demnach aber oben geſagt/ daß man das Gegengewicht 2. Pfund ſchwergenommen/ ſo wird derowegen ſolches fuͤr u. 22. Pfund wigen/ oder auff-
Fen.lieh Wann man wiſſen will/ wie ſchwer der Balcken tragen wůrd/ wann erin dem vierdten Theil ſeiner Laͤnge auffgehaͤnget waͤre. So nimmt man denhalben Theil von beſagten 4. Theilen der Laͤnge/ ziehet darvon. ab/ diß durch1. dividirt. bleibt 1. Traͤgt alſo dieſe Schnellwage nicht mehr/ als ſo ſchwer derBalcken einmal iſt. 1Willman eine Wage machen/ ſo fuͤnffmal ſo ſchwer trage/ als derStab oder Balcken wigt/ ſo iſt der Balcke zuvor 2. Pfumd ſchwer geſetzetworden /geben fuͤnffmalso. Pfund. Man begehrt aber zu wiſſen/ was eruͤber die 6. Pfund ertraͤgt/ wann man das Gegengewicht/ ſo 2. Pfundſchwer geſetzt oder genommen worden/ daran haͤnget/ ſo muß man ſolchesnüchf genden eefina ſuchen..Erſtlichm en. daß die Eygenſchafft des kleinen Gewicht-
leins iſt/ ſo die gemelte Schnellwage in dem vierten Theil der Laͤnge ge-haͤnget 89% daß das Zugewicht dreymal ſo ſchwer tragen wird/ als er
chweriſt.
ſch nüad aber der Balcken dieſer Wage in dem fuͤnfften Theil ſeiner Laͤngetfaſſet oder gehaͤnget/ ſo wigt das Zugewichtlein viermal ſo ſchwer/ als eram ihme ſelber iſt. Alſo auch:*
Wann der Balcken in dem achten Theil gehaͤngt/ ſo wird das Zuge-wicht ſiebenmal ſo ſchwer tragen/ als er wigt. Steiget alſo die Staͤrcke die-ſes Gegengewichts alle zur Hoͤhe auff um eins.
Wird alſo/ verhoffentlich/ der Haußvatter auß dieſen Exempeln/ vonden Wagen und Gewichten/ gnugſamen Unterricht haben. Wir wendenuns demnach zur folgenden Claß/ ſo dahandeln ſolle/
CLAS.