2 1 4 N.OTiE IN, CARMEN SECUNDUM
Miles. XI : « Confestimque discussa pigra quiete, alacer exsurgo. » Quareigitur pigra de stadio? vel denique quodnam opus ullo epitheto, quumsatis fuisset dixisse, quum stadioj an} cjuïes esset? lege, « Quum stadio jamparta quies;» Virgil. JEneid. lib. III, vers. 4i)^ : «Vobis parta quies;nullum maris a?quor arandum; » et lib. VTI, vers. 5g8 ; « tam diro foe-deris ictM, Parta, quies;.i et vsys.. $o5: « Parta quies miseris; », Quinti-lianus, Instit. lib. I , cap. i : « Post impetratam studiis meis quietem ; »Claudian. de Cons. Mali. Theod. vers. 6i :
Postquam parta quies,.et summum nacta cacumen
Jam secura petit privatum gloria portum.
Germanicus, Arateis: « Si non parta quies, te praeside, puppibus aequorCultorique daret terras;» Virgil. VII, 5Z8 : «Nam mihi parta quies,omnisque in limine portus. Funere felici spolior;» ubi obiter moneoineptissimum istud et sine sensu hemistichon, « omnisque in limineportus, » mihi corruptissimum videri. Servius tamen, suo more, inter-pretatur^ quasi intellexisset: «Securitas omnis, inquit, in portu est. »Secundum hunc igitur portus est securitas , et limen est portus ; quid fa-cias huic interpreti, aut quo nodo teneas? Alibi de lioc loco dicam.
i5. Unum Litus. Ita plurimae editiones. Gronov. T)iatr. cap. i5, frigi-ditate epitheti unum offensus, primo legebat uncum Litus, pro unum:quam sententiam postea mutavit; et affirmat Statium scripsisse imumLitus: praesertim quum ita habeat etiam MS. Senensis. Sed mihi nequaquam persuadet : licet hoe quoque ingerat Elench. Antidiatr. cap, 3.Adhuc enim dico epitheton imum frigidum esse et otiosum; quippe sialiquod est imum litus, quaero quid sit summum litus? ad hoc ille re-spondet, « summum litus sunt scopuli pendentes. » Hoc igitur si verumsit, jam sensus secundum Gronovium hic est : inferior pars litoris inter-venit monti; superior pars litoris (i. e. scopuli ) impendent litori. Hincnecessario sequitur, ut aut duo litora fingenda sint, aut ut idem litusimpendeat sibi ipsi; quorum utrumvis primo intuitu absurdum est. Ite-rum dico istud imum otiosum esse: non enim verendum erat ne quisputaret summum litus interventurum esse monti: hoc enim esset mon-tem intervenire seu intrare et subire stftt ipsi 9 seu monti. Voluit Statiusdicere litus simpliciter (sine distinctione minime necessaria summi etimi ) subire montem. Noluit vero hanc vocem litus epitheto nudam re-linquere : scripsit, « moutique intervenit udum Litus; » ct hoc non ine-legans est et pâme necessarium : affectat enim antitheton, opponendomontem et litus udum; et recte addit udum 9 ut ostendat spatium istudquod fluctus maris interdum occupant, quum vox litus aliquando signi-ficet solum quod vicinum marie st, non tantum quod a fluctibus alluitur :vide Virg. ASneid. IV, 212 , et Servium, et Horat. carm. III, 4 - « arentesaronas Litoris Assyrii; » quum tamen Assyria npn sit regio maritima ;vide Hentleium ad locum, et Virg. iEn. III, 1 35. Ilene igitur, litti» udumet hoc perpetuum est litoris marini epitheton. Noster, Silv. IU, 1 , 68 -