LIBllI QUARTI SILVARUM. 44 7
que, effossa veteri materia, cœmentis et novo injectu viam solidabat :campos vero restituit siccando lacunas, et, ponte facto, Vulturnum inordinem et alveum suum redigendo, lloec est historiola hujus carminis,ex Statii verbis collecta : jam vero verba ipsa videamus, quibus ( quodpost Gevartii et Gronovii conatus mireris) sensus nullus subest. Et pri-mo, (transeo enim Domitii Cœno hic populeo, et Crucei, Hic caeno po-puli vias gravatas ) Gevartius, Papin. Lect. IV, 5 , non dubitat quin remipsam repererit ( verba ipsius sunt ) legendo, « Hic secenis populi viasgravatas, etc. » scœnis id est juncis, a Graeco apgnnti et hac voce utun-tur Plautus, Cato, et Columella. Quomodo vero junci in via publica?hac praesertim, quae gravi arena oppleta fuit : in qua si junci omninonascuntur, certe non possunt viam gravare in tantum, ut opus sit novoinjectu et penitus cavare terras. Sed et si admittas Gevartii scaenis, quidfiet de hujus loci constructione? quae aut nulla est, aut sensum nul-lum reddit; prout mox dicemus contra Gronovium, qui, Diatr. c. 4 °,
legit : ....
Hic scenis populi vias gravatas
Et campis iter omne detinentes
Longos eximit ambitus ;
ubi scente, inquit, sunt arbusta implicata immissis in alios ramis. Et hocdefendit, Elench. Antidiatr. c. 5 ; ita tamen quasi eruditioni potius quamveritati istius explicationis confideret : nam, Reliq. ad Silv. quas longopost tempore edidit, legit, « Hic coenis populi vias gravatas, etc. » exeo quod edit. Venet. et MS. Rhod. habuerunt saevis et senis; quod etego in Parmensi invenio. De his igitur SivrifxH /fpoitíin jam videamus.Et primum, constructio hîec est: « Hic (Domitianus) eximit vias po-puli, gravatas coenis; et eximit longos ambitus detinentes iter omne cam-pis, seu per campos. » Atqui Domitianus non exemit vias : immo con-trarium, redonavit et restituit; tantum abest ut exemerit. Nec meliusprocedit alterum sententiae membrum, « et eximit longos ambitus deti-nentes iter omne campis, » si istud quoque examini subjicere velis. Sedquare vias, in plurali? una enim tantum erat, et ita semper dicitur, viaDomitiana, non via Domitianae; ut in prarfat. hujus libri : « Tertio viamDomitianam miratus sum : » et ita quinquies in hoc carmine, v. 3 7 , 11 4 ,122,127, 162 ; nunquam vero vias. Deinde, qusonant sunt hat via populi?anne alia est via populi , alia pecoris et jumentorum ? inepta liate distin-ctio, et superflua vox populi .- omnis enim via est via populi, sine po-puli mentione facta ; ut omnes urbes sunt hominum , licet non opus situt dicamus urbes horninum ; nam locus ille Sulpitiat, in Satira, v. 3 g,ubi hate locutio occurrit, <> Quid facimus ? Graios, hominumque reliqui-mus urbes, » corruptissimus est. Gronovtus quidem veterem lapidem adpartes suas vocat; in quo erat, redonatori via populi : et ita citat cl.Salmasius, Epist. de Ilegion. et Eccles. Suburbicariis, p. 4 i et ita apudGruterum invenio, p. iog 5 , 8. Sed exscriptorem hujus inscriptionisminime dubito errasse, et pro populo legisse populi : redonatori via po-pulo, est, qui redonavit viam populo. Sed et hoc Gronovio donabimus :