LIBRI QUINTI SILVARUM. 553

Domitiaux agit : ipse explicat, puerilibus humeris- Dii boni ! an vero-simile est Imperatorem puero permissurum esse « viresque modosqueImperii tractare manu, » et obire omnia magna officia qua; mox recen-set Statius? Nihil magis puerile dici potuit. Nescio in qua editione pri-mum comparuerit subactis : ego in Aldina, 15oa, ita invenio ; sed veris-simum est, undecunque venerit. Translata vox est e re rustica ; in quaterra seu solum, dicitur subigi, quum aratro frangitur et usibus agricola;habilis redditur: domare tellurem vocat Virgilius ; vide Varronem, deRe Rust. I, 20, et ejusmodi scriptores passim. Hinc ad alias res trans-fertur, quas usui et proposito nostro apta; redduntur. Horatius, carm.II, 5, i, « Nondum subacta ferre jugum valet Cervice, » scilicet juvenca;Quintilianus, Declamat. III, 3, «Pater huic, emeritis bello stipendiis,tum quum tota subnixum Numidia fregimus Jugurtham, exauctoratasbello manus agresti labore stibegit. » Ut igitur cervix et manus subacta,ita humeri subacti.

89. Binominis Istri: hinc sumsit Ausonius, Mosell. vs. 106, « Stagnabinominis Istri. » Iri tinominis, Ovid. Ibide, vs. 4>9-

g3. Nullaque famosa signatur lancea pinna. Ita hunc locum restituitSalmasius, testante Gronovio, Diatr. cap. 47- Vide ipsum, not. ad Ilist.Aug. Script, vol. I, pag. 1023. Antea legebatur, multaque fumosa etpenna. Res laetae significabantur Senatui non solum per literas, sed etiamper hastas lauro vestitas; res adversae per pinnas in summo lancearumfixas. De laureatis bastis Martial. Epigr. VII, 6,5:

Publica victrices testantur gaudia charta :

Martia laurigera cuspide pila virent :

Plin. Ilist. Nat. XV, 3o, .de lauro : « Romanis preeeipue lsetitise victo-riarumque nuntia additur literis et militum lanceis pilisque ; » undeSeneca, Agamemn. v. 388 :

Sed ecce vasto concitus miles gradu

Manifesta properat signa laetitia; ferens ;

Namque basta summo lauream ferro gerit ;

ubi Chorus Argivarum loquitur quasi in media Roma versaretur; sedfrequens hoc Senecae. Ex his locis vides versu praecedenti legendum esselatas frondes, non laceras, cum Parm. et Romana. Hae voces paritercommutabantur Soter. Gallic. vers. 88. De pinna, vetus interpres Ju-venalis ad Satir. IV, vers. 149 : «Antea, inquit, si quid nunciabantconsules in urbem, per epistolas nunciabant : si victoriae nunciaban-tur, laurus in epistola figebatur; si autem aliquid adversi, pinna fige-batur. » Vide Gronovium, loco citato. Valde tamen dubito de famosa;et credo Statium scripsisse damnosa pinna, utpote quae damni alicujusnuncium attulerit: signantius hoc quam famosa, qua; ambigu® signi-ficationis vox est. Ita damnosa dies, Horatio, et damnosa Venus, qua;damnum fert. Suetonius, Tiberio, cap. 5a, «Germanico usque adeo