A. U. C. 3 i 8 - A. C. 436.

169

stro contra Vejentem Capitolinus Quinctins intnlit signa:ante mediam aciem cum equitatu magister equitum pro-cessit. Parumper silentium et quies fuit, nec Etruscis,nisi cogerentur, pugnam inituris, et dictatore arcem Ro-manam respectante, ut ab auguribus, simul aves rite ad-misissent, ex composito tolleretur signum. Ouod simul con- 4spexit, primos equites clamore sublato in hostem emisit:secuta peditum acies ingenti vi conflixit. Nulla parte le-giones Etruscae sustinuere impetum Romanorum. Equesmaxime resistebat; equitumque longe fortissimus ipse rex,ab omni parte effuse sequentibus obequitans Romanis, tra-hebat certamen.

XIX. Erat tum inter equites tribunus militum A.Cornelius Cossus, eximia pulchritudine corporis, animoac viribus par, memorque generis, quod amplissimum ac-ceptum majus auctiusque reliquit posteris. Is quum ad 2impetum Tolumnii, quacunque se intendisset, trepidantesRomanas videret turmas, insignemque eum regio habituvolitantem tota acie cognosset, Hiccine est, inquit, ruptorfoederis humani, violatorque gentium juris ? Jam ego hancmactatam victimam, (si modo sancti quicquam in terris essedii volunt) legatorum Manibus dabo . Calcaribus subditis, 3infesta cuspide in unum fertur hostem : quem quum ictumequo dejecisset, confestim et ipse hasta innisus se in pedes■excepit. Assurgentem ibi regem umbone resupinat, repe-titumque saepius cuspide ad terram affixit. Tum exsanguidetracta spolia; caputque abscisum victor spiculo gerens,terrore caesi regis hostes fundit. Ita equitum quoque 4fusa acies, quae una fecerat anceps certamen. Dictatorlegionibus fugatis instat, et ad castra compulsos caedit.Fidenatium plurimi locorum notitia effugere in montes.Cossus, Tiberim cum equitatu transvectus, ex agro Vejen-tano ingentem detulit praedam ad urbem. Inter proeliumet ad castra Romana pugnatum est adversus partem co-piarum, ab Tolumnio, ut ante dictum est, ad castra mis-sam. Fabius Vibulanus corona primum vallum defendit: 5intentos deinde hostes in vallum, egressus dextra princi-pali, cum triariis repente invadit: quo pavore injecto,caedes minor, quia pauciores erant; fuga non minus tre-pida, quam in acie fuit,

XX. Omnibus locis re bene gesta, dictator senatus-consulto jussuque populi triumphans in urbem rediit.Longe maximum triumphi spectaculum fuit Cossus, spoliaopima regis interfecti gerens. In eum milites carmina in-condita , aequantes eum Romulo, canere. Spolia in aede 3Jovis Feretrii prope Romuli spolia, quae, prima Opimaappellata, sola ea tempestate erant, cum sollemni dedica-tione dono fixit: averteratque in se a curru dictatoris ci-vium ora, et celebritatis ejus diei fructum prope solus

t