283

A . U . C . 391—393. A . C . 363 —36 r.

e ' rnm fuisse ferunt: eoque Minervae templo dicatam legem,i, quia numerus Minervae inventum sit. Volsiniis quoque 4

e clavos, indices numeri annorum, fixos in templo INortiae,

Etruscae deae, comparere, diligens talium monumentorumc auctor Cincius affirmat. M. Horatius consul ex lege

e templum Jovis optimi maximi dedicavit anno post reges

r exactos: a consulibus postea ad dictatores, quia majus: imperium erat, sollemne clavi figendi translatum est. I11- 5

- I termisso deinde more, digna etiam per se visa res, propters I quain dictator crearetur. Oua de causa creatus L. Man-e lius, perinde ac reipublicae gerendae, ac non solvendae1 ) : religione gratia creatus esset, bellum Hernicum affectans,it delectu acerbo jnventutem agitavit; tandemque, omnibus in) j eum tribunis plebis coortis, seu vi, seu verecundia victus,

1 ' dictatura abiit.

IV. Neque eo minus principio insequentis anni, Q.i Servilio Ahala, L. Genucio consulibus, dies Manlio dici-tur a M. Pomponio tribuno plebis. Acerbitas in delectu,non damno modo civium , sed etiam laceratione corporum

^ j lata, partim virgis caesis, qui ad nomina non respondis-sent, partim in vincula ductis, invisa qrat: et ante omnia1 invisum ipsum ingenium atrox, cognomenque Imperiosi

e grave liberae civitati, ab ostentatione saevitiae ascitum,

- quam non magis in alienis, quam in proximis, ac san-

) guine ipse suo exerceret. Criminique ei tribunus inter 2

i cetera dabat, quod filium juvenem, nullius probri comper-

1 tum, extorrem urbe, domo, penatibus, foro, luce, congressu

aequalium prohibitum, in opus servile, prope in carcerem■ atque in ergastulum, dederit ; ubi summo loco natus dicta-

t torius juvenis quotidiana miseria disceret, vere imperioso

s patre se natum esse. At quam ob noxam? quia infacundior 3

sit, et lingua impromptus. Quod naturae damnum utrum

• nutriendum patri , (si quicquam in eo humani esset) an ca-

i stigandum ac vexatione insigne faciendum f uisse ? ne mutas

s quidem bestias minus alere ac fovere, si quid ex progenie

sua parum prosperum sit. At, Hercule, L. Manlium ma- 4

- Ium malo augere filii, et tarditatem ingenii insuper preme-

) re; et, si quid in co exiguum naturalis vigoris sit, id ex-

s stinguere vita agresti et rustico cultu, inter pecudes habendo.

V. Omnium potius his criminationibus, quam ipsius

1 juvenis, irritatus est animus: quin contra, se quoque pa-

5 renti causam invidiae atque criminum esse, aegre passus,

s (ut omnes dii hominesque scirent, se parenti opem latam,

1 quam inimicis ejus, malle) capit consilium, rudis quidem

, atque agrestis animi, et quanquam non civilis exempli,

1 tamen pietate laudabile. Inscientibus cunctis, cultro suc- 2

, cinctus, mane in urbem, atqne a porta domum confestim

% ad M. Pomponium tribunum pergit: janitori, opus esse

• sibi domino ejus convento extemplo, ait: nunciaret , T, Man-