A. U. C. 4i4. A. C. 34o.

3i?

I. Jam consules erant C. Plautius secundum, L. AemiliusMamercinus; quum Setini Norbanique Romam, nuncii de-fectionis Privernatium, cum querimoniis acceptae cladisvenerunt. Volscorum item exercitum, duce Antiati po-pulo, consedisse ad Satricum, allatum est. Utrumque bel- jIum Plautio sorte evenit. Prius ad Privernum profec-tus extemplo acie conflixit, llaud magno certamine de-victi bostes: oppidum captum redditumque Privernati-bus, praesidio valido imposito: agri parte* duae ademptae.Inde victor exercitus Satricum contra Antiates ductus.Ibi magna utrinque caede atrox proelium fuit: et quum 3tempestas eos, neutro inclinata spe, dimicantes diremisset,Romani, nihil eo certamine tam ambiguo fessi, in poste-rum diem proelium parant. Volscis, recensentibus quosviros in acie amisissent, liaudquaquam idem animus aditerandum periculum fuit. Nocte pro victis Antium agmi- 4ne trepido, sauciis ac parte impedimentorum relicta, abie-runt. Armorum magna vis tum inter caesa corpora hosti-um, tum in castris inventa est. Ea Luae matri dare se,consul dixit: finesque hostium usque ad oram maritimamest depopulatus. Alteri consuli Aemilio, ingresso Sabel- 5lum agrum, non castra Samnitium, non legiones usquamoppositae. Ferro ignique vastantem agros legati Samni-tium pacem orantes adeunt; a quo rejecti ad senatum,potestate facta dicendi, positis ferocibus animis, pacemsibi ab Romanis bellique jus adversus Sidicinos petierunt.Quae se eo justius petere, quod et in amicitiam populi Ro - 6mani secundis suis rebus , non adversis , ut Campani , ve-nissent ; et adversus Sidicinos sumerent arma, suos semperhostes, populi Romani nunquam amicos, qui nec, ut Sam~nites, in pace amicitiam, nec, ut Campani, auxilium inbello petissent , nec in fide populi Romani, nec in ditioneessent.

II. Quum de postulatis Samnitium Ti. Aemilius prae-tor senatum consuluisset, reddendumque his foedus Patrescensuissent, praetor Samnitibus respondit: Nec, quo mi-nus perpetua cum eis amicitia esset, per populum Romanumstetisse: nec contradici, quin, quoniam ipsos belli culpa suacontracti taedium ceperit, amicitia de integro reconcilietur .Quod ad Sidicinos attineat, nihil intercedi, quo minus Satn - 2niti populo pacis bellique liberum arbitrium sit. Foedereicto, quum do muni revertissent, extemplo inde exercitusRomanus deductus, annuo stipendio et trium mensiumfrumento accepto; quod pepigerat consul, ut tempus in-dutiis daret, quoad legati redissent. Samnites, copiis iis- 3dem, quibus usi adversus Romanum bellum fuerant, con-tra Sidicinos profecti, haud in dubia spe erant mature