322

T. Livii Lib. VIII. Cap. 8.

sit, ita ut vix teli jactu ab statione proxima abesset. IbiTusculani erant equites: praeerat Geminus Metius, -vi r

2 tum genere inter suos, tum factis, clarus. Is ubi Roma-nos equites, insignemque inter eos praecedentem consulisfilium, (nam omnes inter se, utique illustres viri, notierant) cognovit, Unane, ait, turma Romani cum Latinissociisque bellum gesturi estis ? Quid interea consules, quii

3 duo exercitus consulares agent ? Aderunt in tempore , Man-lius inquit, et cum illis aderit Jupiter ipse , foederum avobis violatorum testis, qui plus potest polletque. Si ad Re.gillum lacum ad satietatem vestram pugnavimus , hic quo.que efficiemus profecto, ne nimis acies vobis et collata signa

4 nobiscum cordi sint. Ad ea Geminus, paullulum ab suisequo provectus, Visne igitur, dum dies ista venit, quamagno conatu exercitus moveatis, interea tu ipse congredimecum, ut nostro duorum jam hinc eventu cernatur, quan-tum eques Latinus Romano praestet ? Movet ferocem ani-mum juvenis seu ira , seu detrectandi certaminis pudor,

5 seu inexsuperabilis vis fati. Oblitus itaque imperii patrii,consulumque edicti, praeceps ad id certamen agitur, quuvinceret, an vinceretur, haud mullum interesset. Equiti-bus'ceteris velut ad spectaculum summotis, spatio, quodvacui interjacebat campi, adversos concitant equos: et,quum infestis cuspidibus concurrissent, Manlii cuspis su-per galeam hostis, Metii trans cervicem equi elapsa est,

6 Circumactis deinde equis, quum prior ad iterandum ictum iManlius consurrexisset; spiculum inter aures equi fixitAd cujus vulneris sensum quum equus, prioribus pedibuserectis, magna vi caput quateret, excussit equitem: quem'cuspide parmaque innisum, attollentem se ab gravi casu,|Manlius ab jugulo, ita ut per costas ferrum emineret, ter-

7 rae affixit. Spoliisque lectis ad suos revectus, cum ovantegaudio tnrma in castra, atque inde ad praetorium ad pa-trem, tendit, ignarus fati futurique, laus an poena meritaesset, Ut me omnes, inquit, pater, tuo sanguine ortum vertferrent, provocatus equestria haec spolia capta ex hoste caesaporto. Quod ubi audivit consul, extemplo, filium aversa-

8 tus, concionem classico advocari jussit. Quae ubi frequensconvenit, Quandoque, inquit, tu, T. Manli, neque impe-rium consulare, neque majestatem patriam veritus, adversusedictum nostrum extra ordinem in hostem pugnasti, et-quantum in te fuit, disciplinam militarem , qua stetit adhanc diem Romana res, solvisti, meque in eam necessita-tem adduxisti, ut aut reipublicae mihi, aut mei meorumquiobliviscendum sif, nos potius nostro delicto plectemur, quam

9 respublica tanto suo damno nostra peccata luat. Tristeexemplum , sed in posterum salubre juventuti, erimus. Mequidem quum ingenita caritas liberum, tum specimen istudvirtutis, deceptum vana imagine decoris, in te movet. Sed