346

T. Livii Lib, VIII. Cap. 34 — 36.

multaret. Capite anquisitum ob rem bello male gestam de

9 imperatore nullo ad eam diem esse. Nunc ducibus populiRomani, quae ne victis quidem bello fas fuerit, virgas etsecures victoribus, et justissimos meritis triumphos, inten-tari. Quid enim tandem passurum fuisse filium suum , siexercitum amisisset ? si fusus, Jugatus, castris exutus fuis-set* Quo ultra iram violentiamque ejus excessuram Juisse,

10 Quam ut verberaret necaretque ? Quam conveniens esse,propter Q. Fabium civitatem in laetitia, victoria, supplica-tionibus ac gratulationibus esse : eum, propter quem deumdelubra pateant , arae sacrificiis fument, honore, donis cu-mulentur, nudatum virgis lacerari in conspectu populi Ro-mani, intuentem Capitolium atque arcem, deosque ab se

11 duobus proeliis haud frustra advocatos ? Quo id animo ex-ercitum, qui ejus ductu auspiciisque vicisset, laturum ? quemluctum in castris Romanis, quam laetitiam inter hostesforet Haec, simul jurgans, querens, deum hominumquefidem obtestans, et complexus filium, plurimis cum lacri-mis agebat.

XXXIV. Stabat cum eo senatus majestas, favor po-puli , tribunicium auxilium , memoria absentis exercitus.Ex parte altera imperium invictum populi Romani, et disci-plina rei militaris, et dictatoris edictum pro numine semperobservatum, et Manliana imperia, et posthabita filii caritas

2 publicae utilitati, jactabantur. Hoc etiam L. Brutum, con-ditorem Romanae libertatis, antea in duobus liberis fecisse.Nunc patres comes, et senes faciles de alieno imperio spre-to, tanquam rei parvae, disciplinae militaris eversae juven-tuti gratiam facere. Se tamen perstaturum in incepto: necei, qui adversus dictum suum, turbatis religionibus ac du-biis auspiciis , pugnasset, quicquam ex justa poena remissu-

3 rum. Majestas imperii perpetuane esset, non esse in suapotestate. L. Papirium nihil de ejus jure deminuturum.Optare, ne potestas tribunicia, inviolata ipsa, violet inter-cessione sua Romanum imperium, neu populus in se potissi-

4 mum dictatorem et jus dictaturae exstinguat. Quod si fe-cisset, non L. Papirium, sed tribunos, sed pravum populijudicium, nequicquam posteros accusaturos ; quum, pollutasemel militaU disciplina, non miles centurionis, non centu-ria tribuni, non tribunus legati, non legatus consulis, uon

g magister equitum dictatoris pareat imperio; nemo hominum,nemo deorum verecundiam habeat ; non edicta imperatorum,non auspicia observentur; sine commeatu vagi milites in pa-cato, in hostico errent ; irnmemores sacramenti, licentia solase, ubi velint, exauctorent-, infrequentia deserantur signa i

6 neque conveniatur ad edictum, nec discernatur, interdiunocte, aequo iniquo loco, jussu injussu imperatoris pugnent;et non signa, non ordines servent; latrocinii modo caeca etfortuita, pro sollemni et sacrata militia sit. Horum crimi-