368

T. Livii Lib. IX. Cap. l8- 19.

comissabundus incessit, visus illi habitus esset, saltus Apu-liae ac montes Lucanos cernenti et vestigia recentia do-mesticae cladis, ubi avunculus ejus nuper Epiri rex Alex-ander absumptus erat.

XVIII. Et loquimur de Alexandro nondum merso se-cundis rebus, quarum nemo intolerantior fuit. Qui, si exhabitu novae fortunae novique, ut ita dicam, ingenii,quod sibi victor induerat, spectetur, Dario magis similis,quam Alexandro, in Italiam venisset, et exercitum Mace-doniae oblitum degenerantemque jam in Persarum mores

2 adduxisset. Referre in tanto rege piget superbam muta-tionem vestis, et desideratas humi jacentium adulationes,etiam victis Macedonibus graves, nedum victoribus, etfoeda supplicia , et inter vinum et epulas caedes amico-rum, et vanitatem ementiendae stirpis. Quid, si viniamor in dies fieret acrior? quid, si trux ac praefervidaira? (nec quicquam dubium inter scriptores refero) nui-

3 lane haec damna imperatoriis virtutibus ducimus? id veropericulum erat, quod levissimi ex Graecis, qui Parthorumquoque contra nomen Romanum gloriae favent, dictitaresolent, ne majestatem nominis Alexandri (quem ne famaquidem illis notum arbitror fuisse) sustinere non potueritpopulus Romanus; et, adversus quem Athenis, in civitatefracta Macedonum armis, cernente tum maxime prope fu-mantes Thebarum ruinas, concionari libere ausi sint homi-nes , (id quod ex monumentis orationum patet) adversus |eum nemo ex tot proceribus Romanis vocem liberam mis-

4 8urus fuerit. Quantalibet magnitudo hominis concipiaturanimo, unius tamen ea magnitudo hominis erit, collecta :paullo plus decem annorum felicitate: quam qui eo ex- itollunt, quod populus Romanus, etsi nullo bello, multis ta-men proeliis victus sit, Alexandro nullius pugnae non se-cunda fortuna fuerit; non intelligunt, se nominis res ge-stas, et ejus juvenis, cum populi iam octingentesimum bel-

5 lantis annum rebus conferre. Miremur, si, quum ex hacparte secula plura numerentur, quam ex illa anni, plus intam longo spatio, quam in aetate tredecim annorum, for-tuna variaverit? Quin tu hominis cum homine, et duciscum duce, fortunam cum fortuna confers? Quot Romanosduces nominem, quibus nunquam adversa fortuna pugnaefuit? Paginas in annalibus magistratuum fastisque per-currere licet, consulum, dictatorumque, quorum nec vir-tutis, nec fortunae ullo die populum Romanum poenituit.

6 Et, quo sint mirabiliores, quam Alexander aut quisquamrex, denos vicenosque dies quidam dictaturam, nemo plusquam annum consulatum gessit: ab tribunis plebis de-lectus impediti sunt: post tempus ad bella ierunt: antetempus comitiorum causa revocati sunt: in ipso conaturerum circumegit se annus: collegae nunc temeritas, nunc

pravitas,