A. U. C. 443 — 444 . A. C. 311 — 310.

38 1

duxit, et novus exercitus domo accitus Etruscis venit.Permulti anni jam erant, quum inter patricios magistra-tus tribunosque nulla certamina fuerant: quum ex ea fa-milia, quae velut nata litibus cum tribunis ac plebe erat,certamen oritur. Ap. Claudius censor, circumactis decem 2et octo mensibus, quod Aemilia lege finitum censurae spa-tium temporis erat, quum C. Plautius collega ejus magi-stratu se abdicasset, nulla vi compelli, ut abdicaret, po-tuit. P. Sempronius erat tribunus plebis, qui finiendaecensurae intra legitimum tempus actionem susceperat, nonpopularem magis, quam justam, nec in vulgus, quam op-timo cuique, gratiorem. Is, quum identidem legem Aemi- 3liam recitaret, auctoremque ejus Alam. Aemilium dictato-rem laudibus ferret ; qui quinquennalem ante censuram,et longinquitate potestatem dominantem, intra sex men-sium et anni coegisset spatium: Dic, agedum, inquit ,..Ap*Claudi, quidnam jacturus fueris, si eo tempore, quo C.. Fu-rius et M. Geganius censores fuerunt, censor fuisses. Ne- 4gare Appius , interrogationem tribuni magno opere ad cau-sam pertinere suam. Nam, etsi tenuerit lex Aemilia eoscensores, quorum in magistratu lata esset, quia post illoscensores creatos eam legem populus jussisset, quodque postre-mum jussisset, id jus ratumque esset, non tamen aut se,aut eorum quemquam, qui post eam legem latam creati cen-sores essent, teneri ea lege potuisse.

XXXIV. Haec sine ullius assensu cavillante Appio,En, inquit, Quirites, illius Appii progenies, qui, decemvirin annum creatus, altero anno se ipse creavit : tertio, necab se, nec ab ullo creatus, privatus fasces et imperium ob-tinuit : nec ante continuando abstitit magistratu, quamobruerent eum male parta, male gesta, male retenta impe-ria. Haec est eadem f amilia, Quirites, cujus vi atque in- 2juriis compulsi, extorres patria, Sacrum montem cepistis :haec, adversus quam tribunicium auxilium vobis comparastis',haec propter quam duo exercitus Aventinum insedistis : haec,quae fenebres leges; haec, quae agrarias semper impugna-vit : haec connubia Patrum et plebis interrupit: haec plebiad curules magistratus iter obsepsit: hoc est nomen multo,quam Tarquiniorum, infestius vestrae libertati. Itane tan- 5dem, Ap. Claudi, quum centesimus jam annus sit ab Mam.Aemilio dictatore, tot censores fuerint, nobilissimi fortissi-mique viri, nemo eorum duodecim tabulas legit ? nemo idjus esse, quod posti emo populus jussisset, scivit ? Imo veroomnes sciverunt ; et ideo Aemiliae potius legi paruerunt,quam illi antiquae, qua primum censores creati erant, quiahanc postremam jusserat populus: et quia, ubi duae contra-riae leges sunt, semper antiquae obrogat nova. An hoc di- 4cis, Appi, non teneri Aemilia lege populum ? an populumteneri, te unum exlegem esse ? Tenuit Aemilia lex violentos