388

T. Livii Lib. IX. Cap. 41.

inter dictatorem et

magistram

equitum, ab utra parte

victoria inciperet. Prior forte Junius commovit hostem,laevo dextrum cornu, sacratos more Samnitium milites,eoque candida veste et paribus candore armis insignes.

5 Eos se Orco mactare Junius dictitans, quum intulissetsigna, turbavit ordines, et haud dubie impulit aciem.Quod ubi sensit dictator, Ab laevone cornu victoria inci-piet? inquit, et dextrum cornu , dictatoris acies , alienampugnam sequetur, non partem maximam victoriae trahet ?

6 Concitat milites. Nec peditum virtuti equites, aut legato-rum studia ducibus cedunt. M. Valerius a dextro, P. De-cius ab laevo cornu, ambo consulares, ad equites in cor-nibus positos evehuntur: adhortatique eos, ut partemsecum capesserent decoris, in transversa latera hostiumincurrunt. Is novus additus terror quum ex parte utra-que circumvasisset aciem, et ad terrorem hostium legio-nes Romanae, redintegrato clamore, intulissent gradum,

7 tum fuga ab Samnitibus coepta. Jam strage hominum ar-morumque insignium campi repleri. Ac primo pavidosSamnites castra sua accepere: deinde ne ea quidem re-tenta: captis direptisque ante noctem injectus ignis. Dicta-tor ex senatusconsulto triumphavit: cujus triumpho longemaximam speciem captiva arma praebuere. Tantum mag-nificentiae visum in iis, ut aurata scuta dominis argenta- ■

8 riarum ad forum ornandum dividerentur. Inde natum jinitium dicitur fori ornandi ab aedilibus, quum tensae Iducerentur. Et Romani quidem ad honorem deum insig-nibus armis hostium usi sunt: Campani, ab superbia etodio Samnitium, gladiatores (quod spectaculum inter epu-las erat) eo ornatu armarunt, Samnitiumque nomine com-pellarunt. Eodem anno cum reliquis Etruscorum ad Pe-rusiam, quae et ipsa indutiarum fidem ruperat, Fabiusconsul nec dubia nec difficili victoria dimicat. Ipsum op-pidum (nam ad moenia victor accessit) cepisset, ni legati

9 dedentes urbem exissent. Praesidio Perusiae imposito, le-gationibus Etruriae amicitiam petentibus prae se Romam ;ad senatum missis, consul, praestantiore etiam, quamdictator, victoria triumphans, urbem est invectus. Quin ,etiam devictorum Samnitium decus magna ex parte ad le- 1gatos, P. Decium et M. Valerium, est versum: quos po-pulus proximis comitiis ingenti consensu consulem alte-rum, alterum praetorem declaravit.

XLI. Fabio ob egregie perdomitam Etruriam conti-nuatur consulatus j Decius collega datur. Valerius prae-tor quartum creatus. Consules partiti provincias. EtruriaDecio, Samnium Fabio evenit. Is profectus ad NuceriamAlfaternam, tum pacem petentes, quod uti ea, quum dare-tur, noluissent, aspernatus, oppugnando ad deditionem

a subegit. Cum Samnitibus acie dimicatum. Haud magno