4o5

A . U . C . 454 — 455* A - C . 300 — 299.

XIII. Eodem anno Carseolos colonia in agrum Aequi-colorum deducta. Fulvius consul de Samnitibus trium-phavit. Quum comitia consularia instarent, fama exorta,Etruscos Samnitesque ingentes conscribere exercitus: pa-lam omnibus conciliis vexari principes Etruscorum, quodnon Gallos quacunque conditione traxerint ad bellum : in-crepari magistratus Samnitium, quod exercitum, in Luca-num hostem comparatum, objecerint Romanis: itaque suissociorumque viribus consurgere hostes ad bellum, et haud-quaquam pari defungendum esse certamine. Hic terror, %quum illustres viri consulatum peterent, omnes in Q. Fa-bium Maximum, primo non petentem, deinde, nt inclinatastudia vidit, etiam recusantem convertit. Quid se jam se-nem, ac perfunctum laboribus laborumque praemiis , solli-citarent ? Nec corporis, nec animi vigorem remanere eun-dem ; et fortunam ipsam vereri, ne cui deorum nimia jamin se, et constantior, quam velint humanae res, videatur.Et se gloriae seniorum succrevisse, et ad suam gloriam con- 5surgentes alios laetum aspicere. Nec honores magnos for-tissimis viris Romae, nec honoribus deesse fortes viros.Acuebat hac moderatione tam justa studia; quae verecun*dia legum restinguenda ratus, legem recitari jussit, quaintra decem annos eundem consulem refici non liceret.Vix prae strepitu audita lex est: tribunique plebis, nihilid impedimenti futurum , ajebant: se ad populum laturos,uti legibus solveretur. Et ille quidem in recusando persta- ^bat, quid ergo attineret leges ferri, rogitans, quibus pereosdem , qui tulissent , fraus fieret ? Jam regi leges, non re-gere. Populus nihilominus suffragia inibat: et, ut quae-que intro vocata erat centuria, consulem haud dubie Fa-bium dicebat. Tum demum consensu civitatis victus,Dii approbent, inquit, quod agitis, acturique estis, Quiri-tes. Ceterum, quoniam in me, quod vos vultis, facturi estis,in collega sit meae apud vos gratiae locus. P. Decium, ex- _pertum mihi concordi collegio virum, dignum vobis, dignum **parente suo, quaeso, mecum consulem faciatis. Justa suf-fragatio visa. Omnes, quae supererant, centuriae O. Fa-bium, P. Decium consules dixere. Eo anno plerisque diesdicta ab aedilibus, quia plus, quam quod lege finitum erat,agri possiderent. Nec quisquam ferme est purgatus: vin-culumque ingens immodicae cupiditatis injectum est.

XIV. Consules novi, Q. Fabius Maximus quartum etP. Decius Mus tertium, quum inter se agitarent, uti alterSamnites hostes, alter Etruscos deligeret; quantaeque inhanc aut in illam provinciam copiae satis, et uter adutrum bellum dux idoneus magis esset; ab Sutrio et Ne-pete et Faleriis legati, auctores, concilia Etruriae popu-lorum de petenda pace haberi, totam belli molem in Sam-nium averterunt. Profecti consules, quo expeditiores com- *