A, U. C. 457. A. C. 297.

419

lia plus quam virorum, postrema minus quam feminarumesse. In id tempus igitur, quo vinci solebat hostis, quam 3integerrimas vires militi servabat. Ferocior Decius etaetate et vigore animi, quantumcunque virium habuit, cer-tamine primo effudit. Et, quia lentior videbatur pedestrispugna, equitatum in pugnam concitat; et ipse, fortissimaejuvenum turmae immixtus, orat proceres juventutis, inhostem ut secum impetum faciant: duplicem illorum glo-riam fore, si ab laevo cornu et ab equite victoria incipiat.Bis avertere Gallicum equitatum. Iterum longius evectos, 4et jam inter media equitum agmina proelium cientes, no-vum pugnae conterruit genus: essedis carrisque super-stans armatus hostis ingenti sonitu equorum rotarumqueadvenit, et insolitos ejus tumultus Romanorum conterruitequos. Ita victorem equitatum velut lymphaticus pavordissipat: sternit inde ruentes equos virosque improvidafuga. Turbata hinc etiam signa legionum: multique im- 5petu equorum ac vehiculorum raptorum per agmen obtritiantesignani: et insecuta, simul territos hostes vidit, Gal-lica acies nullum spatium respirandi recipiendique se de-dit. Vociferari Decius, Quo fugerent? quamve in fugaspem haberent ? obsistere cedentibus, ac revocare fusos.Deinde, ut nulla vi perculsos sustinere poterat, patrem 6P. Decium nonine compellans, Quid ultra moror , inquit,familiare fatum^ Datum hoc nostro generi est , ut luendispericulis publicis piacula simus. Jam ego mecum hostiumlegiones mactandas Telluri ac diis Manibus dabo. Haec lo- 7cutus M. Livium pontiCcem, quem, descendens in aciem,digredi vetuerat ab se, praeire jussit verba, quibus se le-gionesqne hostium pro exercitu populi Romani Quiritiumdevoveret. Devotus inde eadem precatione eodemque ha-bitu, quo pater P. Decius ad Veserim bello Latino se jus-serat devoveri. Quum secundum sollemnes precationes ad- 8jecisset, prae se agere sese formidinem ac fugam , caedem-que ac cruorem , coelestium , inferorum iras : contacturumfunebribus diris signa, tela, arma hostium; locumque eun-dem suae pestis et Gallorum ac Samnitium fore. Haec ex-secratus in se hostesque, qua confertissimam cernebatGallorum aciem, concitat equum: inferensque se ipse in-festis telis est interfectus.

XXIX. Vix humanae inde opis videri pugna potuit.Romani, duce amisso, quae res terrori alias esse solet, si-stere fugam, ac novam de integro velle instaurare pugnam.Galli, et maxime globus circumstans consulis corpus, velutalienata mente, vana incassum jactare tela: torpere qui-dam, et nec pugnae meminisse, nec fugae. At ex parte 2altera pontifex Livius, cui lictores Decius tradiderat, jus-seratque pro praetore esse, vociferari, Vicisse Romanos,defunctos consulis fato. Gallos Samnitesque Telluris matris

Dd 2