A. U. C. 536. A. C . 218.

103

jas ditionemque dare voluerat Poeno: anxiumque eum etsollicitum cura novandi res praetor cernebat. Ceterum, 6quum aut poena cohibendus esset, aut beneficio concilian-dus, sibi assumpsisse, quam hosti ademisse, fortem acstrenuum maluit socium, accitumque ad se benigne appel-lat: Multos eum invidos inter populares habere , inde existi-matu facile esse, quod nemo civis Nolanus sibi indicaverit,quam multa ejus egregia facinora militaria essent. Sed, 7qui in Romanis militaverit castris, non posse obscuram ejusvirtutem esse. Multos sibi, qui cum eo stipendia fecerint,referre, qui vir esset ille, quaeque et quoties pericula prosalute ac dignitate populi Romani adisset : utique Cannensiproelio non prius pugna abstiterit, quam prope exsanguisruina superincidentium virorum, equorum, armorumquesit oppressus. Itaque macte virtute esto, inquit. Apud me 3tibi omnis honos atque omne praemium erit: et, quo fre-quentior mecum fueris, senties eam rem tibi dignitati atqueemolumento esse. Laetoque juveni promissis equum exi-mium dono dat, bigatosque quingentos quaestorem nume-rare jubet: lictoribus imperat, ut eum se adire, quotiesvelit, patiantur.

XVI. Hac comitate Marcelli ferocis juvenis animusadeo est mollitus, ut nemo inde sociorum rem Romanamfortius ac fidelius juverit. Ouum Hannibal ad portas es- 3set, (Nolam enim rursus a Nuceria moverat castra) ple-besque Nolana de integro ad defectionem spectaret, Mar-cellus sub adventum hostium intra muros se recepit; noncastris metuens, sed ne prodendae urbis occasionem nimismultis in eam imminentibus daret. Instrui deinde utrin- 3que acies coeptae, Romanorum pro moenibus Nolae, Poe-norum ante castra sua. Proelia hinc parva inter urbemcastraque, et vario eventu fiebant; quia duces nec prohi-bere paucos temere provocantes, nec dare signum uni-versae pugnae volebant. In hac continua jam duorum 4exercituum statione principes Nolanorum nnnciant Mar-cello, Nocturna colloquia inter plebem ac Poenos fieri’,Statutumque esse, ut, quum Piomana acies egressa portisiret, impedimenta eorum ac sarcinas diriperent, clauderentdeinde portas, murosque occuparent, ut, potentes rerumsuarum atque urbis, Poenum inde pro Romano acciperent.Haec ubi nunciata sunt Marcello, collaudatis senatoribus 5Nolanis, priusquam aliquis motus intus oriretur, fortu-nam pugnae experiri slatait. Ad tres portas in hostesversas tripartito exercitum instruxit: impedimenta subse-qui jussit: calones lixasque et invalidos milites vallumferre. Media porta robora legionum et Romanos equites,duabus circa portis novos milites levemque armaturam acsociorum equites statuit. Nolani muros portasque adire 6vetiti; subsidiaque destinata impedimentis data, ne, occu-