A . U. C. 536 . A. C. 218.

107

bant: eo cnstodias hostium fallebant. Imbribus deindecontinuis citatior solito amnis transverso vortice dolia im-pulit ad ripam, quam hostes servabant. Ibi haerentia in- 6ter obnata ripis salicta conspiciuntur: nunciatumqne Han-nibali est, et deinde intentiore custodia cautum, ne quidfalleret Vulturno ad urbem missum. Nuces tamen fusaeab Romanis castris , quum medio amni ad Casilinum de-fluerent, cratibus excipiebantur. Postremo ad id ventum 7inopiae est, ut lora detractasque scutis pelles, ubi fervidaxnollissent aqua, mandere conarentur, nec muribus alioveanimali abstinerent, et omne herbarum radicumque genusaggeribus infimis muri eruerent; et, quum hostes obaras-sent, quicquid herbidi terreni extra murum erat, rapo-rum semen injecerunt, ut Hannibal, Eone usque, dum eanascantur , ad Casilinum sessurus sum ? exclamaret: et, quinullam antea pactionem auribus admiserat, tum demumagi secum est passus de redemptione liberorum capitum.Septunces auri in singulos pretium convenit. Fide ac- 8cepta, sese tradiderunt: donec omne aurum persolutumest, in vinculis habiti: tum remissi Cumas cum fide. Idverius est, quam ab equite in abeuntes immisso interfec-tos. Praenestini maxima pars fuere. Ex quingentis sep-tuaginta, qui in praesidio fuerunt, minus dimidium fer-rum famesque absumpsit: ceteri incolumes Praeneste cumpraetore suo Manicio (scriba is antea fuerat) redierunt.Statua ejus indicio fuit, Praeneste in foro statuta, lori- 9cata, amicta toga, velato capite; et tria signa cum titulolamnae aeneae inscripto, Manicium pro militibus , qui Ca-silini in praesidio fuerint , votum vovisse. Idem titulustribus signis in aede Fortunae positis fuit subjectus.

XX. Casilinum oppidum redditum Campanis est, fir-matum septingentorum militum de exercitu Hannibalispraesidio ; ne, ubi Poenus inde abscessisset, Romani oppug-narent. Praenestinis militibus senatus Romanus duplexstipendium et quinquennii militiae vacationem decrevit.Civitate quum donarentur ob virtutem, non mutaverunt.Perusinorum casus obscurior fama est; quia nec ipsorum 2monumento ullo est illustratus , nec decreto Romanorum.Eodem tempore Petelinos, qui uni ex Bruttiis manserantin amicitia Romana, non Carthaginienses modo, qui re-gionem obtinebant, sed Bruttii quoque ceteri, ob separataab se consilia, oppugnabant. (Juibus quum obsistere nia- 3Iis nequirent Petelini, legatos Romam ad praesidium pe-tendum miserunt, (fuorum preces lacrimaeque (in questusenim flebiles, quum sibimet ipsi consulere jussi sunt, sesein vestibulo curiae profuderunt) ingentem misericordiamPatribus ac populo moverunt. Consultique iterum a Ma- 4nio Pomponio praetore Patres, circumspectis omnibus im-perii viribus, fateri coacti, nihil jam longinquis sociis in