A. U. C. 537. A. C. 217.

129

nihil admodum viribus suis fidentes, egredi portis, etcastra ante urbem in aperto communire. Sex millia ar- 6matorum habebant, peditem imbellem: equitatu plus pote-rant : itaque equestribus proeliis lacessebant hostem. In-ter multos nobiles equites Campanos Cerrinus Jubelliuserat, cognomine Taurea. Civis indidem erat, longe omni-um Campanorum fortissimus eques; adeo ut, quum apudRomanos militaret, unus eum Romanus Claudius Asellusgloria equestri aequaret. Hic Taurea quum diu per- 7lustrans oculis obequitasset hostium turmis, tandem factosilentio, ubi esset Claudius Asellus ? quaesivit: et, quoniamverbis secum de virtute ambigere solitus esset , cur nonferro decerneret , daretque opima spolia victus, aut victorcaperet ?

XLVII. Haec ubi Asello nunciata sunt in castra, idmodo moratus, ut consulem porcunctaretur, liceretne ex-tra ordinem in provocantem hostem pugnare? permissuejus arma extemplo cepit: provectusque ante stationesequo, Tauream nomine compellavit, congredique, ubi vel-let, jussit. Jam Romani ad spectaculum pugnae ejus fre- 2quentes exierant: et Campani non vallum modo castro-rum, sed moenia etiam urbis prospectantes repleverant.Ouum jam ante ferocibus dictis rem nobilitassent, infestishastis concitarunt equos. Dein libero spatio inter se lu-dificantes , sine vulnere pugnam extrahebant. Tum Cam- 3panus Romano, Equorum , inquit, hoc , non equitum , eritcertamen , nisi e campo in cavam hanc viam clemittimusequos: ibi nullo ad evagandum spatio cominus conserenturmanus . Dicto prope citius equum in viam Claudius deje-cit. Taurea, verbis ferocior, quam re, Minime sis, inquit*cantherium in fossam. Quae vox in rusticum inde pro-verbium prodita. Claudius, quum ea via longe perequi- 4tasset, nullo obvio hoste in campum rursum evectus, in-crepans ignaviam hostis , cum magno gaudio et gratula-tione victor in castra redit. Huic pugnae equestri rem(quam vera sit, communis existimatio est) mirabilem certe,adjiciunt quidam annales: quum refugientem ad urbemTauream Claudius sequeretur, patenti hostium portae in-evectum, per alteram, stupentibus miraculo hostibus, in-tactum evasisse.

XLVIII. Quieta inde stativa fuere, ac retro etiamconsul movit castra, ut sementem Campani facerent: necante violavit agrum Campanum, quam jam altae in sege-tibus herbae pabulum praebere poterant. Id convexit in 2Claudiana castra super Suessulam; ibique hiberna aedifi-i cavit. M. Claudio proconsuli imperavit, ut, retento No-lae necessario ad tuendam urbem praesidio, ceteros mili-tes dimitteret Romam, ne oneri sociis, et sumptui rei-publicie essent, £t Ti. Gracchus a Cumis Luceriam in 3I liviis P, II , I

1