A. U. C. 538. A. C. 216. 145

commissum esset, superior quidem haud dubie Romanuserat j sed, quia equites non affuere in tempore, ratiocompositae rei turbata est. Non ausus insequi cedentesMarcellus, vincentibus suis signum receptui dedit. Plustamen duo millia hostium eo die caesa traduntur: Romaniminus quadringentis. Solis fere occasu Nero, diem noc- 4temque nequicquam fatigatis equis hominibusque, ne visoquidem hoste rediens, adeo graviter est ab consule incre-pitus, ut per eum stetisse diceret, quo minns accepta adCannas redderetur hosti clades. Postero die Romanus in gaciem descendit: Poenus, tacita etiam confessione victus,castris se tenuit. Tertio die silentio noctis, omissa speNolae potiundae, rei nunquam prospere tentatae, Taren-tum ad certiorem spem proditionis proficiscitur.

XVIII. Nec minore animo res Romana domi, quammilitiae, gerebatur. Censores, vacui ab operum locan-dorum cura, propter inopiam aerarii, ad mores hominumregendos animum adverterunt, castigandaque vitia5 quae,velut diutinis morbis aegra corpora ex se gignunt, natabello erant. Primum eos citaverunt, qui post Cannensem 2pugnam rempublicam deseruisse, Italiaque excessisse velledicebantur. Princeps eorum L. Caecilius Metellus quae-stor tum forte erat. Jusso deinde eo ceterisque ejusdemnoxae reis causam dicere, quum purgari nequissent, pro-nunciarunt, verba orationemque eos adversus rempubli-cam habuisse, quo conjuratio deserendae Italiae causa. fieret. Secundum eos citati nimis callidi exsolvendi juris- 3jurandi interpretes ; qui captivorum, ex itinere regressiclam in castra Hannibalis, solutum, quod juraverant re-dituros, rebantur. His superioribusqne illis equi adempti,qui publicum equum habebant: tribuque moti, aerariiomnes facti. Neque senatu modo aut equestri ordine re- 4gendo cura se censorum tenuit. Nomina omnium ex ju-niorum tabulis excerpserunt, qui quadriennio non mili-tassent, quibus neque vacatio justa militiae, neque mor-bus causa fuisset. Et ea supra duo millia nominum inaerarios relata, tribuqne omnes moti. Additumque inerti 5censoriae notae triste senatusconsultum: ut ii omnes, quoscensores notassent, pedibus mererent, mitterenturque inSiciliam ad Cannensis exercitus reliquias, cui militum ge-neri non prius, quam pulsus Italia hostis esset, finitumstipendiorum tempus erat. Quum censores, ob inopiam 6aerarii, se jam locationibus abstinerent aedium sacrarumtuendarum, curuliumque equorum praebendorum, ac si-milium his rerum; convenere ad eos frequentes, qui ha-stae hujus generis assueverant: hortatique censores, utomnia perinde agerent, locarent , ac si pecunia in aerarioesset. Neminem , nisi bello confecto , pecuniam ab aerariapetiturum esse. Convenere deinde domini eorum, quos 7Livius P. IT, K.