A, U. C. 540. A. C. 214.

179

Convenerat autem, ut Philemenus, portula assueta vena-tionem inferens, armatos induceret: parte alia portamTemenida adiret Hannibal. Ea mediterranea regioneorientem spectabat: ^aliquantum intra moenia includuntur.Ouum portae appropinquaret, editus ex composito ignis 5ab Hannibale est, refulsitque. Idem redditum ab Niconesignum : exstinctae deinde utrinque flammae sunt. Han-nibal silentio ducebat ad portam. Nico ex improvisoadortus 6opitos vigiles in cubilibus suis obtruncat, por-tamque aperit. Hannibal cum peditum agmine ingreditur; 6equites subsistere jubet, ut, quo res postulet, occurrerelibero campo possent. Et Philemenus portulae parte alia,qua commeare assuerat, appropinquabat. Nota vox ejuset familiare jam signum quum excitasset vigilem, dicenti,vix sustinere grandis bestiae onus, portula aperitur. In- 7ferentes aprum duos juvenes secutus ipse cum expeditovenatore, vigilem, incautius miraculo magnitudinis in eos,qui ferebant, versum, venabulo trajicit. Ingressi deindetriginta fere armati, ceteros vigiles obtruncant, refrin-guntque portam proximam: et aginen sub signis confestimirrupit. Inde cum silentio in forum ducti, Hannibali6ese conjunxerunt. Cum duobus millibus Gallorum Poe- 8nus, in tres divisis partes, per urbem dimittit Tarenti-nos, et itinera quam maxime frequentia occupare jubet:tumultu orto, Romanos passim caedi, oppidanis parci.Sed, ut fieri id posset, praecipit juvenibus Tarentinis,ut, ubi quem suorum procul vidissent, quiescere et silereac bono animo esse juberent.

X. Jam tumultus erat clamorque, qualis esse in captaurbe solet: sed, quid rei esset, nemo satis pro certo scire.Tarentini Romanos ad diripiendam urbem credere coor-tos : Romanis seditio aliqua cum fraude videri ab oppi-danis mota. Praefectus primo excitatus tumultu, in por-2tum effugit: inde, acceptus scapha, in arcem circumvehi-tur. Terrorem et tuba audita ex theatro faciebat. Namet Romana erat, a proditoribus ad hoc ipsum praeparata;et inscienter a Graeco inflata, quis, aut quibus signumdaret, incertum efficiebat. Ubi illuxit, et Romanis Punica 3et Gallica arma cognita, tum dubitationem exemerunt: etGraeci, Romanos passim caede stratos cernentes, ab Han-nibale captam urbem senserunt. Postquam lux certiorerat, et Romani, qui caedibus superfuerant, in arcemconfugerant, conticescebatque paullatim tumultus; tumHannibal Tarentinos sine armis convocare jubet. Con- 4venere omnes, praeterquam qui cedentes in arcem Roma-nos ad omnem adeundam simul fortunam prosecuti fue-rant. Ibi Hannibal, benigne allocutus Tarentinos, testa-tusque, quae praestitisset civibus eorum, quos ad Trasi-menum aut aa Cannas cepisset, simul in dominationem