A . U . C . 542. A . C . 212.

253

bos, virtutis causa, coronis muralibus donare. Tam reli-quos, pront cuique meritum virtusqne erat, donavit. An-te omnes C. Laelium praefectum classis et omni generelaudis sibimet ipse aequavit, et corona aurea ac trigintabubus donavit.

XLIX. Tum obsides civitatium Hispaniae vocari jus-sit: quorum quantus numerus fuerit, piget scribere; quip-pe quum alibi trecentos ferme, alibi septingentos vigintiquinque fuisse inveniam. Aeque et alia inter auctoresdiscrepant. Praesidium Pnnicum alius decem, alius sep-tem , aliud haud plus quam duum millium fuisse scribit. 2Capta alibi decem millia capitum, alibi supra quinque etviginti invenias. Scorpiones majores minoresque ad sexa-ginta captos scripserim , si auctorem Graecum sequar Si-lenum: si Valerium Antiatem, majorum scorpionum sexmillia, minorum tredecim: adeo nullus mentiendi modusest. Ne de ducibus quidem convenit. Plerique Laeliumpraefuisse classi; sunt, qui M. Junium Silanum dicant.Arinem praefuisse Punico praesidio, deditumque Romanis, 3Antias Valerius; Magonem alii scriptores tradunt. Nonde numero navium captarum, non de pondere auri atqueargenti, et redactae pecuniae, convenit. Si aliquibus as-sentiri necesse est, media simillima veris sunt. CeterumScipio, vocatis obsidibus, primum universos bonum ani-mum habere jussit. Venisse eos in populi Romani potesta • 4,tem, qui beneficio, quam metu, obligare homines malit; ex-ter asque gentes fide ac societate junctas habere, quam tristisubjectas servitio. Deinde, acceptis nominibus civitatium,recensuit captivos, quot cujusque populi essent: et nun-cios domum misit, ut ad suos quisque recipiendos veni-ret. Si quarum forte civitatium legati aderant, eis prae- 5sentibus suos restituit: ceterorum curam benigne tuendo-rum C. Flaminio quaestori attribuit. Inter haec e mediaturba obsidum mulier magno natu, Mandonii uxor, quifrater Indibilis Ilergetum reguli erat, flens ad pedes im-peratoris procubuit, obtestarique coepit, ut curam cul-tumque feminarum impensius custodibus commendaret.Ouum Scipio, nihil profecto de futurum, diceret; tum rur- 6sus mulier, Haud magni ista facimus, inquit; quid enimhuic fortunae non satis estl Alia me cura, aetatem harumintuentem , (nam ipsa jam extra periculum injuriae mulie-bris sum) stimulat. Aetate et forma florentes circa erantIndibilis filiae, aliaeque nobilitate pari, quae omnes eampro parente colebant. Tum Scipio, Meae populique Ro- 7mani disciplinae causa facerem, inquit, ne quid, quod sanc-tum usquam esset, apud nos violaretur; nunc , ut id curemimpensius , vestra quoque virtus dignitasque facit: quae nein malis quidem oblitae decoris matronalis estis . Spectataedeinde integritatis viro tradidit eas, tuerique haud secus