204

T. Livii Lib. XXXIX. Cap. y— 12 .

tur. Onnm vinum animos, et nox et mixti feminis mares,aetatis tenerae majoribus, discrimen omne pudoris exstin-xissent; corruptelae primum omnis generis fieri coeptae,quum ad id quisque, quo natura pronioris libidinis esset,

4 paratam voluptatem haberet. Nec unum genus noxae,stupra promiscua ingenuorum feminarumque,. erant: sedfalsi testes, falsa signa testamentaque et indicia ex eademofficina exibant. Venena indidem intestinaeque caedes:ita ut ne corpora qnidem interdum ad sepulturam exsta-rent. Multa dolo, pleraque per vim audebantur. Occu-lebat vim, quod prae ululatibus, tympanorumque et cym-balorum strepitu, nulla vox quiritantium inter stupra etcaedes exaudiri poterat.

IX. Hujus mali labes ex Etruria liomam, velnt con-tagione morbi, penetravit. Primo urbis magnitudo capa-cior patientiorque talium malorum ea celavit: tandem in-dicium hoc maxime modo ad Postumium consulem perve-

2 nit. P. Aebutius, cujus paler publico equo- stipendia fece-rat, pupillus relictus, mortuis deinde tutoribus, sub tutelaDuroniae matris et vitrici T. Sempronii Rutili educatusfuerat. Et mater dedita viro erat; et vitricus, quia tute-lam ita gesserat, ut rationem reddere non posset, aut tollipnpillurii, aut obnoxium sibi vinculo aliquo fieri cupiebat.

3 Via una corruptelae Bacchanalia erant. Mater adu-lescentulum appellat, Se pro aegro eo vovisse, ubi primumconvaluisset , Bacchis eum se initiaturam : damnatam voti ,deum benignitate , exsolvere id velle. Decem dierum casti-monia opus esse : decimo die coenatum, deinde pure lautum

4 in sacrarium deducturam . Scortum nobile libertina llis-

pala Feceiiia non digna quaestu, cui ancillula assuerat,etiam postquam manumissa erat, eodem se genere tueba-tur. Huic consuetudo juxta vicinitatem cum Aebutio fuit,minime adolescentis aut rei aut famae damnosa: ultroenim amatus appetitusque erat: et, maligne omnia prae-bentibus suis, meretriculae munificentia sustinebatur.

5 Quin eo processerat consuetudine capta, ut post patronimortem, quia in nullius manu erat, tutore a tribunis etpraetore petito, quum testamentum faceret, unum Aebu-tium institueret heredem.

X. Haec amoris pignora quum essent, nec quicquanisecretum alter ab altero haberent, per jocum adolescensvetat eam mirari, si per aliquot noctes secubuisset. Reli-gionis se causa , ut voto pro valetudine sua factb liberetur

2 Bacchis initiari velle. Id ubi mulier audivit, perturbata,

, Dii meliora! inquit: mori et sibi et illi satius esse, quam

id faceret-, et in caput eorum detestari minas pericnlaque,qui id suasissent. Admiratus.quum verba, tum perturba-tionem tantam adolescens, Parcere exsecrationibus jubet:

3 matrem id sibi , assentiente vitrico , im]>erasse. Vitricus