Lib. II. Caput VIII.
CAPVT VIII.
Aedis Vaticana Hierophilaciurru ,aliudq\finitimum % olim collapsum ,in este Apollinis , AiartifqueT* empla defignantur.
Onnulli ex geminis Molibusalteram recentis TempliVaticani Hierophilacium,altcramque consimilis vti-que structurae solo aequa-tam, ad ampliorem eiusdem Templi exten-sionem, Fana ab Ethnicis Apollini, Marti-que consecrata arbitrantur . Verum Nosillas non Gentilium, sed vetustiorum Pon-tificum tempore conditas elucidabimus ;haud controuerso quippe Obelisci situi ,tanquam immobili prorsus cardini, firmis-simi imitatus argumentum, quia semperibidem ex quo primunifuit erectus stetit il-libatus, donecaSixto V. alio suit transue-ctus. Siquidem obseruarunttum Hierophi-lacio adiacentem Obeliscum cum Styloba-tis, Stereobatisque, Spina*, NeronianumCircum bifariam distribuenti, insistentibus ,ad Curriculorum opportunitatem j vciam_,;prius, cum de Circi loco , tanquam solidodissertationis fundamento, enucleauimus.
Quamobrem si hascFana destinata FestisLudialibus occupalTent interualla, ibidem'haud amplius Ludi potuissent deinceps cele-jbrari, quibus, sententia, Circi videlicet tem-ipore, has jTdes constructas, penitus repu-idiatur. Quinetiam si Circum ad Boreamvergentem obiter concedamus, vt adiectumexhibet Diagramma, profatarum ./Ediumjaltera inane spatium consecuta , altera exte-.rius Circi parietibus contermina, populi fre-,quentemaccessum, necnon Ludialia inter-pellasse nt.
Haud ambigendum i quin Circus cumbinis Idibus, ab Ethnicorum potentia, in;loco eodem cosedificatis, ampliores situs ef-flagitarent , ideoque circumscripta CirciArea Sacris obeundis, Victimisque oppor-tune immolandis minime suffecisset. Prg-jterea cum apud Gentiles varia Numina,va-Irias etiam iEdes expostularent, Apollini,
Libro II. Cap.VIII. 73
Mar-
CAPITOLO VIJI.
Improprieta ehe la E acri sia dipre.sente dei ‘Tempio Vaticano , conl altra firmle demolita fofjero il‘T empto di Apollo^ diAiarte.
’ Opinione di molti ö ehe le dueFabriche; delle quali vnaserueper vso di Sacrestia al nuouoTempio Vaticano, c 1’altra disimile struttura, e forma, vici-_________________ na a questa, ehe fu demolita.,
per restensionc dei nuouo Tempio, fostero dueTempi/ antichi dedicati dal Gentilesimo, vnoä Apollo, c Taltro a Marte. Pero noi argumen-tiamo non e ster questi fatti in tempo de’Gentili,ma bensi daTontefici della primitiua Chiefa,-,come nelli seguenti argomenti ci fondiamo. IIprimo de’quali , & il piü certo e, ehe PObeliscosi trouö in piedi dalla sua prima crezione, sinoal trasporto di esso, seguito in tempo di Sisto V;il quale fusituato quasi attaccato alia Sacristia_,prefente, pretelä vno delli fopranominati Tem-pi; . Fu visto il detto Obelisco con li Piedestal-li, e Zoccoli, ehe posauano sopra la striscia, 6spina, ehe diuideua in due parti il Circo di Ne-rone , perFvso delle Corse, come gia abastan-za nelli passati Capitoli della giusta situazionodi detto Circo, dal quale dipendela verisica-zione di quanto si elpone.
Si ehe quei assegnati vacui della diuisiono,come sopra, erano destinati perii Giuochi, o !Feste, sarebbero stati impediti da questi duopretesi Tempi;, quandofostero stati situati in_,detto luogo , e per conseguenza auerebberotrauersato li detti Vacui, come sopra destinati,per esierdtare questi Giuochi: il ehe ci fa argo-mentare non e ster e questi fatti auanti, ne iu_,tempo dei Circo.
Dato, e non concesso, ehe il Circo fosse vol-tato verso Tramontana, come nella seguentoPianta si accentia, parimente questi due equi-uocati Tempi; verrebbero ad eslere, vnonclVacuo, e Paltro contiguo alii muri esteriori deiCirco, vnoatto ad impedire la frequenzade’Popoli in quel luogo, e Paltro le Corse.
Non e dubio ehe trattandosi di vn Circo conquesti due Tempi; supposti, fatti dalla potenzadi quclli Gentili, richiedenano distanti siti,quando questi, secondo la loro collocaziono,sarebbero stati tutti tre quasi in vn solo luogo,e non vi sarebbero fra questi le distanze, e Piaz-ze, ehe richiedeuano per i Sacrifizi;, & immo-lazioni delle Vittime.
Secondo il costumc degli Antichi Gentili,Appollo, e Marte erano due Deitä diuerse , eper conseguenza ad Vnosiergeuano li Tempi;
K
in