Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
179
JPEG-Download
 

Lib. IV. Caput II.

Libro IV. Cap.II. 179

deterruere ; Ea siquidem cum Hortis, Sta-gnisque latissimum amplexa interuallunij,non Imperatorum duntaxat amamissimumiucunditatis; sed Lc amplissimum Aulicis,Regiaeque Supellectili accipiendis,submini-strabant locum.

Vespasianus eandem voluit demonstrareanimi magnitudinem,multis in ipsamet Val-le ./Edificijs solo aequatis,vt ibidem Flauiumexcitaret Amphitheatrum, dictum quidemColosteum,ob Colostum, cum antea locumimpetrantem. Vt ex Suetonio refert Nar-dmus illud a Vespasiano, anno Imperij 9.extructum est . Item Amphitheatrum Vrbz~*media <vt deßinaße compererat Augußum . ATito fuit dicatum j scribente sic eodem Au-ctore , , Thermisque ce-

leriter extruBis , munus edidit apparatissimum ,largifsimumque; vbi ex Gentilium consuetu-dine, Ludialia committebantur Spectacula,verum inijsdemconstat moliendis,suas po-tius cupiditati, quam Reipublicas benefitioindulxisse.

Summi autem Pontifices, haud minus,quam illi, sublimes gerebant animos, acifines tamen longe prosecto dilpares; Ro-mani quippe, vt honores isti vero , vt Pie-tatem, Diuinoscultus, Religionem, rem-que publicam promouerent. Sicut prae ce-teris Alexander VII. Pontifex, qui vt ergaPopulum singularem suam demonstraretbeneuolentiam, quo facilius pijs ipse pre-cationibus frequentaret Templum, Berni-no insigni Architecto, Theatrum Portici-bus Vaticanam Plateam ambientibus illu-stratum, i ussit ante Fanum excitare, damnoPriuatis illato pro deturbatis ibidem j$idi-bus resarcito 5 Quod non ad maiorem solumVulgi commoditatem,sed & ad splendidiusBasilicas cedit ornamentum, illius amplitu-dine videlicet Porticus etiam amplissimasexpostulante. Enim vero istae Flauio Thea-tro prolixiores, maiorem quoque Lapidumhausere copiam, quia eruti e Tiburtinis La-pidicinis orthogonij, vt teretes, ac idoneiad Columnarum exciderentur structuram.,,quintam fcrme partem oportuit abradi, se-cus ac in Flauia Mole , cuius substructioomne Saxorum admisit genus, fpeciemque;Etenim si Vaticanae Porticus, & Flauia Mo-le inuicem conferantur, ab ista totam il-

sona Imperiale, ma anche per vnconueniente, ricouero d ’vn’Equipaggio , ehe richiedeua la^sua Maesta, & il suo decoro.

Parimente volle anche Vespasiano mostrarosimile animo, facendo egli diroccare altre Fa-briciae nella medesima Valle, per ergerui in l»loco di quelle FAnfiteatro Flauio,chiarnato Co-losseo dal Coloslo, ehe Fera d’auanti , al riferirdei Nardini; sii sarto da Vespasiano; Suetonionel nono di questo Imperatore: Item Amphithea-trum V rbe media* vt de simasse compererat Augu-Hum . Fii dedicato da Tito, dice ndo il medesi-mo Antore, Amphitheatro dedicato , Thermisqueceleriter extruttis munus edidit apparitißimum , lar-gisfmumtfue ; Fabrica anche questa stupenda-.;nella quale esercitauansi varie sorti di Giuochi,e Feste publiche, secondo il costume diquclGentilesmo, esiriconolce este restate questoedificate piü per la propria ambizione, e perdiporto, e diletto > ehe per publico benefi-zio.

Habbiamo auuto ne' nostri Secoli Pontefi-ci non inferiori nel conccpire idee si grandi >ma tutto pero diuersamente, & adaltrosine.Perche se i Romani attescro alia propria am-bizione , e commodo, questi solosurono intentialia Pietä, e Religione, & al Culto di Dio,con il Publico bene ; come sii sia gF altri ilMastimo Pontefice Alelsandro Visi ehe accom-pagnato da vn impareggiabile amore verso ilPopolo , accio potesse con maggior commo-do essercitare Fopere Religiose, volse mostra-re come Sourano i suoi pensieri nelFordinareal Bcrnino Architetto stimato, il famosissimoTeatro con suoi Portici > ehe recingono lioPiazza Vaticana, auanti ilTempio; anteposeciö al rispetto di quclli Priuati, ehe postede-uano Case, c Palazzi demoliti in questa Re-gione, sopra il sito de'quali furono sostrutti,ehe oltre il commodo , recano anche mag-gior ornamento al gran Tempio; I/arnpiezzadei quale richiedeua quelFestensione occupa-ta da sudetti Portici, essendo tali, ehe supe-rano F altra delFAnfiteatro Flauio, e la quan-tita de’materiali sin’ora impiegati nelFere-zione de Portici, e Bracci considerando lomoltiplicita de’ Sassi scelti di mi sure slraordi-narie per comporli non cede gia in qualitä ,e grandezza al detto Anfiteatro : Perche perridurli da figura rettangola, cosi estratti dal-1le Caue Tiburtine, a quella circolarita, eherichiedeua la composizione di quelle Colon-ne , e suoi ornati ha necessitato il consumocirca la quinta parte della quantita estratta»diuersamente dell’ Anfiteatro Flauio , la so-struzione dei quale ha permesto ogni sorte disassi; e cumulandos li materiali, e consumode’ Portici Vaticani» con gl’ altri dei Colos-seo, poco resta in dictro nella quantita.

E benche li Sommi Pontefici non abbinoauuto Fassistenza, e richezza, ehe ebbe l’Im-perio Romano , nulladimeno restano sempro

lius

Z % supe-