Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
235
JPEG-Download
 

Lib. IV. Caput XIV.

Hb.i.cap.

D-

Lib. i.

C.2.

&b.2,cap.34*

lib.ca P'3 4 *

ii,

M

CAPVT XIV.

De Vaticana decenti , Regiaqu<L*>Scala qua ad PontificiasAedes yatet accejfus.

Erito quidem Leo Baptista_,Albertus Scalse structuramprte coeteris arduam pro-nuntiauit, cum prout va-riö , secundum Vitruuium,efformatur, facile, sensim-que eam opporteat assurgere, atque adituegregio , ac exitu luceque plurima illu-strari . Siquidem typus cum modulis a Py-thagora recensitis, trigono quidem ortho-gonio , fronte videlicet , plano , ac sub-tensa , seu cliuum quinque partium sub-sternente hypothenusd tripartitus defini-tur. Verum tametsi ipsam veluti optimampassus , Lc maxime geometricam dimen-siones, idem Auctor designant, paulo ta-men decliuior , euadet etiam accuratior.

Eam nimirum Regia Scala obtinet de-cliuitatem , cum gradus a frontis altitu-dine deficientes, Pythagoricam planorummensuram, cliuumque Hypothenusa exce-dant . Quandoquidem suauiter scansilis ,eleganti, summique momenti, quam Sca-mocius , cceterique Regijs Scalis admo-dum necessariam attribuunt, docilitate^potiatur . Etenim in componendis probeordinibus, ijsque stationibus ad defessumlongiori conscensione populum identidem,ac suauiter recreandum , distinguendis ,multum desudatur . Namque in aperien-dis idonee foraminibus, Se ad impetran-dam luminis copiam, in parietibus cogun-tur stepissime illud aucupari ; ex quibusplurima solent obstacula exoriri , quipperequisitis ornatibus vt plurimum non ad-missis, destinata ad symmetriam Archite-cti consilia intermittuntur, vt innuit Sca-mocius.

Quamuis Berninus v in Scalse recentisextructione in multas ostendit obices ,nempe lucis inopiam, situs, & murorumangustias, atque in turpem aditum, exi-

tum-

LibroIV. Cap.XIV. ztf

CAPITOLO XIV.

Delia nuoua Scala Regia Vatie anaehe conduc e al PalaboPonteficio .

f| Aggiamente feriue Leon Bat-tista Alberti , esser le Scalola piü difficil parte, e di mag-gior briga di tutte 1’ altre, dadisporsi negli Edifizij; atteso

_ ehe, conuiene dar ad esseil-

luminazionc , publico, e nobile Ingreflo, &vscita con piii adagiata eleuazione , secondoIa loro qualitä, nel modo, e forma ehe rife-risce Vitruuio. Cioe , ehe sotto la norma». ,ehe assegna Pitagora , deue Io Scalino auerele sue mifure proporzionali, secondo questa»,figura triangolare ortogonia. Dene dunquocostare di tre parti di questa 1' cleuazionodella fronte desto Scalino , il piano di quat-tro , e rlpotenusa, ehe da il pendio, di particinque . E benehe voglia detto Autor e , ehequesta sia la piii rigorosa mi sura geometrica,per la situazione dei natural passo : tuttauiariusciranno fempre migliori le Scale, quandosi saccino di men’eleuato pendio.

Di quest’ eleuata pendenza appunto trouasiIa Scala Regia, mentre li Gradini nella lorofronte sono minori della proporzione a Regna-ta dal detto Pitagora , ma maggiori ne’loroPiani, e per confeguenza Plpotenufa piü in-clinante, il tutto e ben disposto, e vi si tro-ua la docilita, ehe gli conuiene stimata tan-to necessaria anche dallo Scamozzi, mentrodice, ehe le Scale Regie debbino eifere dis-poste agiatamente.

Sono grandi le difficoltä, ehe nafeono tan-to nel difporre il numero de' Branchi , perassegnare si a questi i necessarij Ripiani per ilriposo de’ Popoli : da quali vengono conti-nuamenre frequentate, quanto nella colloca-zione delli fora mi. Et in specie quando perottencre la fufficienza dei lume, viene vnoobligato a mendicarlo dallepareti, quali an-che procedono nella disposizione > & alie vol-te s’incontrano tali intoppi, ehe non ammet-tono, per le loro situazioni vestitura d’orna-ti , secondo richiedono le buone Regole > &i vasti pensieri , ehe partorifee 1’Architettosimetriatamente, nel modo ehe il fudetto Sca-mozzi 1’ espone.

Se bene troyasse il Bcrnino il sito della».Scala antica , nella quale ha fostrutta V altranuoua, fcarsezza di sito, e di lume , angu-stezza di muri, infelice Ingreflo, & ignobilevscita ; non di meno tanto opero coi valore

Hb.i.cap

iZ*

Lib.

i.c.:

Lib.zxap

34*

Lib. ii.WA34-

Gg

dei