Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
255
JPEG-Download
 

Lib.V. Caput IV.

CAPVT IV.

Libro V. Cap. IV. 2 y 7

CAPITOLO IV.

Fano Vaticano adstruttum ,(f foßhac dirutum Cam-f anile .

Del Camf anile eretto al Tem-po Vaticano , c ßta demo-litione .

i

Lib. io.ca p. 5.

Lib.^.c. 2.

VM Vrbanus VIII. apprimecompertum haberer, quan-tum Campanilia , non advsum duntaxat, sod Lc adVaticani Templi conferrentornamentum, Purpuratis Fabrica? Praefe-ctis commisit vt ea Berninum excitare cura-rent . Quamobrem, cum extremos Faniipsius angulos, locum eorumdem substru-ctioni maxime idoneum censerent; primumin Australi angulo, ad Occasum diuergente,construendum suscepere. Fgrcgia illius spe-cies mire ad ornatuum confluebat splendo-rem, atque harmoniam, quae summa spe-ctantes afficiebat iucunditate. Verum intersingulas eius partes,situmque, haud sequammirere commodulationem, nec a soli plani-tie ad fastigium, elegantem membrorum,obtinebat symmetriam, quam Leo BaptistaAlbertus magnopere commendauit . Siquidem ipse jffidificia ornamentis, variosinuicem superiectos ordines impetrantibus,insignita, in cathetis constituenda pronun-tiauit. Ista tamen, vt qua sensim sublimio-ra efferuntur, eadem ratione gracilescant,arundinum instar, quje nodis identidem cir-cumnexis , paulatim extenuesount. QuodDaniel Barbarus in Vitr. in abieginis arbo-ribus annuit obseruarij prsecisis namque ra-mis, rectus Stipes,erumpentibus interdumexasperatus nodis, veluti superstructis toti-dem Columnis, in altam Pyramidem luxu-rians, coalescere videtur. Eorumdem igi-tur Ordinum, siue Columnarum itacrasli-ties distribuenda, vtpro Corona , alijsquecircumstruendis ornatibus, £o\x partes in-tercipiantur; haud tamen in erigendo Cam-panili id consequi potuit Berninus. Quippefastigij Parastadibus cum duodecim palmo-rum diametro iampridcm extructis, cunupro altero Ordine superstruendo , Scapuseandem pene efflagitaret craflitiem, Molis

A magnanimita d’Vrbano VIII.conoscendo quanto neceflari/so flero i Campanili alia soura-nitä dei Tempio Vaticano,nontanto per vso, come per orna-mento di esso, non manco d’or-dinare alia Sacra Congrcga-zione dellaReu.Fabrica, ehe sotto Ia cura, edirezione dei Caualicr Bernini Architetto, fos-scro i medesimi eretti. Onde giudicato , ehe ilpiii proprio luogo per laloro situazione, fossosopra li due angoli estremi della Facciata di essoTempio, siisusseguentemente intrapresaFere-zione dei primo, sopra Fangolo , verso Ponen-te , e Mezzo giorno. Trouauasi questo ridottoquasi a perfezionc con vna disposizione cosi bel-la , ehe rendeuasi molto grato al Composto de-gli Ornati; & il di lui vago contorno partoriuavn nobile concerto, e faceua alFora vna mira-i bile vista. Ma pero non aueua corrispondenzacon quella parte in cui posiiua, variando fra diloro in quelle diuersc proporzioni, e membri ,in modo tale, ehe dal piano della Terra , sinoal finimento non si trouaua in esso quella sime-tria, c he se gli doueua, secondo ci insegna LeonBattista Albcrti. Questo dichiara, ehe le Fa-briche composte con Ornamenti di pisi ordini,'cioe vno sopra Faltro, debbansi posare nefloroCaseti, e diminuirsi nella loro eleuazione, aguisa di canne, le quali vanno proporzional-I mente diminuendosi da vn nodo alFaltro, ehela Natura distributiuamente gli fece . P116 que-sta diminuzione, come Daniel Barbaro in Vitr.ci palesa, apprendersi anche da gli albori Abe-ti, ehe spogliati dcTami, anno il suo fusto drit-te , e diuiso poi in vari; pezzi in tutta quella.,sua altezza, restano i medesimi quasi tante Co-lonne , ehe riuniti, e ricomposti nuouamenteinsieme, vn pezzo sopra Faltro, tornano a pren-dere la prima forma piramidale . Ad imitazio-ne dunque di questi si deue disporrela groflez-za di quegli ordini, 0 siano Colonne, lafciandofra Fvna, e Faltrail luogo solo per gli ornamen-ti trauersali della Cornice; ma non pote prat-ticarsi cid dal Bernino nelFaccresciuto Campa-nile, percheessendo quelle Colonne, oPila-stri della Facciata giä prima eretti di grossezza^nel diametro palmi 12; e richiedendosi , perFaltro ordine da sopraporsi, la grosserza quasisimile nel viuo, per dare ad esso la conuenientcproporzione, e corrispondenza con qucllo di

Lib. io.cap. 5.

Ltb.%

'

exor-

K k sotto