Buch 
Templum Vaticanum et ipsius origo / dal Cav. Carlo Fontana ; tradotta in lingua Latina da Gio. Gius. Bonnerve de S. Romain
Entstehung
Seite
287
JPEG-Download
 

Lib.V. Caput IX.

CAPVT IX.

De Vaticana Basilica fartis alte-rius Fundamentis , aliter\quam in priore ficb-ßruäis .

I partis alterius Basilica» Ar-chitecti eandem quam prio-ris Artifices adhibnilTent in-dustriam, paribus vtique_,encomijs merito estent cu-mulandi . Verum cum illi non eädem, ,quä caeteri, diligentia, destinatis funda-|tionibus exploralient locum, tum ijs pa-rum excipiendis idoneum minimi perspe-xerunt. Prioris igitur Basilicas partis Opi-fices improbis terras dotibus apprime in-uestigatis, meliore , Lc Collibus vicinioriselecta, illam veluti plane ineptam, cumparte veteris Basilicas fronti proximiore-.,sapienter quidem deseruere . Qu.od non-nisi Vrgenti perfecissent adacti necessitate;alioquin recens fanum veteris desuper pa-tentis nobiliori Solo superstruere maluis-sent. Quo circa ad alteram partem com-moliendam destinati, veteris Fani partemconsulto ab alijs relictam facile potueruntexcogitare; quod ex adiuncta substructio-ne, in humiliores, ad Sanctum Officium,latebras, aquae simul confluentis, hume-factam scilicet debilitarent tellurem; quocalcatis eorum vestigijs , humo imbecil-liore confirmata , validiora itidem , tuta-que adijeiendae Molis fundamenta subaedi-ficarent. Nihilominus, etsi reliquis omnibus summa prorsus inuigilarunt sagaci-

Libro V. CapIX. 2.89

CAPITOLO IX.

DelliFondamentiJpettantialsecondoTomo dei Tempio Vaticano ,non pratticati nel mododei primo .

Estcrebbe sodisfatta Ia nostravolonta 5 se si aueste campodi poter dare a gli Archi-tetti , ehe ordinarono il se-condo Tomo dei Templo Va-ticano , quelle Iodi, ehe mc-ritarono gli altri Direttori dei primo; ma lediligenti operazioni satte con tanta accura-tezza nelP occulte parti delli Fondamenti diquesto , non trouandosi essercitate in queliodei secondo , per non e ster e stata conosciutaTinabilitä dei luogo , doue e stato il mede-simo aggionto, rendesi molto difficile 1’adem-pimento di questo nostro desiderio . Consi-derata dunque da gli Architetti dei primoTomo quella inabilita, per porre in sicuroilTempio, furono costretti a trasportarlo versoi Colli , e lasciare in abbandono vna partodella Basilica antica , verso la Facciata , re-stando elsa scoperta fuori dei nuouo contor-no. Cio pero non auerebbero fatto , se nonjfoslero arriuati d vna si rileuante cognizione ;jperche auerebbero situato il Tempio nel suosolito luogo, in modo ehe vi poteste esterocompresa anche quella parte della Basilica^,come molto riguardeuole , ehe sii lasciata_.scoperta, per 1’accennata neceslIta.

Da questo trasporto dei Tempio doueuanoben venire in cognizione gli altri Architetti;ehe questo non fosse stato fatto a caso, e per-suadersi, ehe proccdesse dalPinutile, e difet-toso luogo , a cagione deis aeque , ehe de-uiate dall’ aggionta dei Tempio , scorrcuanovnite in quelli fondi piii basti Verso il SantoOfficio, ouerisiede quell’aggionta . Cosi aue-rebbero potuto, con l'estempio dell'altro To-mo gia fatto, pratticare le soslruzioni , e di-struggere tali difetti in quelli Terreni deboli,e dare a vna Mole di tanto pe so il suo giu-sto, e consolidato piede. Ma si come ebbe-ro i medesimi la tanto necessaria ristestionea tutte le cose sopraccennate i cosi anche nonconsiderarono , ehe in questo istesto luogo,verso il Santo Officio , pati sempre piii choin ogni altro la Basilica Vecchia, minaccian-do da quella banda la rouina auanti il Pon-tincato di Nicolö Quinto, perche era fonda-ta sopra li tre muri dei Circo , ehe s’inabi-litarono, a cagione dcIPinsustistcnte Terreno,ehe era sotto di efli , e deis aeque , dalloquali erano trauagliati. Non segni questo in j

Ö O quell’

täte, hoc tamen non ita prascauere soler-tes, Situm nempe , Sancto Officio finiti-mum, adeo subterlabentibus aquis infir-matum, vt vetus Basilica, etiam ante Ni-colaum Quintum, fatalem inde ruinam.,comminaretur; tribus nimirum superstru-cta Circi parietibus , qui subterfluentiscopiä laticis sensim subruerentur; quo ta-men, ob subiectam stabiliorem humum,,pars ad Collis pertinensdecliuitatem, haudsimili detrimento laborauit.

Quamobrem in dubium putemus reuo-

care